پیشگفتار: شورای همکاری ترکمنصحرا در تاریخ ۲۹ آوریل ۲۰۲۵،
برابر با ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴، با انتشار بیانیهای اعلام موجودیت کرد.
امضاکنندگان این بیانیه در حال حاضر عبارتاند از: «شورای همبستگی ترکمنصحرا»،
«سازمان فرهنگی و سیاسی ترکمنصحرا» و «خیزش ملی ترکمنصحرا». با این حال، مجموعه
شورای همکاری همچنان آمادگی دارد تا پذیرای سایر گروههای فرهنگی و سیاسی و نیز
شخصیتهای شناختهشده ترکمن باشد و درهای خود را به روی آنان گشوده نگه می دارد.
شوراى ھمكارى تركمن صحرا خواستار
برقرارى یك نظام حكومتى فدرال در ایران است كه در آن قدرت سیاسى تنھا در انحصار
دولت مركزى نبوده، بلكه در سطح ایالات مختلف كشور بطور افقى تقسیم شود. تنھا از طریق
ایجاد چنین سیستم حكومتى است كھ جلوى بروز ھر نوع نظام استبدادى در كشور گرفته شده
و قدرت سیاسى، منابع مالى و امكانات اقتصادى بدور از تبعیض گرایى موجود، در خدمت
به مردم و بھبود شرایط زندگى آنان بكار برده خواھد شد. استقرار نظام فدرالى موجب ایجاد
زیرساخت ھاى صنعتى در مناطق به حاشیه رانده شده و غناى فرھنگى در این نواحى خواھد بود.
شوراى ھمكارى تركمن صحرا به برقرارى
دموكراسى، تضمین آزادى، تأمین امنیت و اجرایى كردن عدالت اجتماعى در كشور
باورمند بوده و به مفاد اعلامیه جھانى
حقوق بشر و كنوانسیون ھاى الحاقى آن پایبند است.
اصل ١: نام کامل: شوراى ھمكارى تركمن صحرا (شھت) ١-
نام مختصر: شوراى ھمكارى
2-در مکاتبات رسمی از نام کامل استفاده
مى شود.
3-در اینجا به اختصار کلمه «شورا» بکار
برده می شود.
اصل ٢: شورا نهادی سیاسی است که از
ائتلاف تشکل ها و افراد فعال سیاسی شکل گرفته و تمامی تصمیمات تشکیلاتی و سیاسی آن
بر پایه اصل توافق و تعامل اتخاذ می شوند. در آن تصمیمات اساسى بر مبناى اصل توافق و تعامل اتخاذ مى شوند.
اصل ٣: شورا به
آزادى ھاى بیان، اندیشه، مذھب،
احزاب، اجتماعات، تظاھرات و رسانه ھا اعتقاد دارد.
اصل ٤: اساسنامه پیشنھادى پس از تأیید از سوى ھیئت نمایندگان، به نخستین
مجمع عمومى ارائه داده مى شود تا به تصویب
نھایى برسد. این اساسنامه تا تنظیم و تصویب نسخه نهایی اساسنامه موقت شورا تلقى مى شود.
الف- اھداف كلى
اصل ٥: شورا همکاری با تمامی نیروهای سیاسیِ
معتقد به گذار یا براندازی جمهوری اسلامی را در چارچوب اهداف خود میداند.
اصل ٦: استقرار سیستم حكومتى فدرال در
كشور، تشكیل دولت فدرال و پارلمان ایالتى در تركمن صحرا.
نمایندگان
پارلمان ایالتى از طریق انتخابات آزاد و
دموكراتیك برگزیده مى شوند. رئیس دولت ایالتى
از سوى پارلمان ایالتى انتخاب مى شود.
اصل ٧: جدایی نهاد دین از حکومت، بیطرفی
حکومت نسبت به اعتقادات دینی و مذهبی، و عدم رسمیت هرگونه دین یا مذهب.
اصل ٨: برقرارى نظامی متکی بر دمکراسی و آزادى و برگزارى
انتخابات آزاد و عادلانه
اصل ٩: تفكیك قواى سه گانھ مقننھ، مجریھ،
قضائیه و تضمین استقلال آنھا
اصل ١٠: پذیرش اعلامیھ جھانى حقوق بشر
و كنوانسیون ھاى ضمیمه آن بعنوان مبناى حقوق بنیادین و آزادى ھاى اساسى ھموطنان، و
تدوین قوانین مدنى، كیفرى و آیین دادرسى
اصل
١١: بهرسمیتشناسی زبان ترکمنی بهعنوان یکی از زبانهای رسمی.
اصل ١٢: فعالیت اعضای شورا محدود به
قلمرو جغرافیایی خاصی نبوده و داخل و خارج از ایران را شامل میشود.
ب - ساختار و ارگان ھاى شورا
مجموعه ارگان ھاى شورا به قرار زیرند:
1- مجمع عمومى
2- ھیئت نمایندگان
3- ھیئت نظارت
4- دبیرخانه
5- مجمع عمومی
اصل ١٣: بالاترین ارگان تصمیم گیرى
شورا مجمع عمومی است. این مجمع چارچوب سیاست گذارى شورا را تعیین و سیاست ھاى كلان
آنرا تدوین مى كند. هیئت نمایندگان و ھیئت نظارت در مجمع عمومى انتخاب مى شوند. این
مجمع ھرسال یک بار به صورت حضوری یا آنلاین،
یا ترکیبی از ھردو شیوه، برگزار می شود. ھمه اعضاى شورا از حق شركت در مجمع عمومى
برخوردار ھستند. ریاست مجمع عمومى را ھماھنگ كننده شورا به عھده مى گیرد. فراخوان مجمع عمومى به عھده هیئت
نمایندگان است. ھیئت نمایندگان گزارش سالانھ خود در ارتباط با فعالیت شورا را بھ اعضاء ارائه مى دھد.
١-١- مجمع عمومى فوق العاده
اصل ١٤: مجمع عمومی فوق العاده از سوی ھیئت نمایندگان به درخواست حداقل یك دھم
از اعضاى شورا تشكیل مى شود.
درخواست برگزارى مجمع عمومى فوق العاده
باید به صورت كتبى انجام گیرد. دستور جلسه مجمع عمومى فوق العاده را درخواست
كنندگان تشكیل آن تعیین مى كنند. ھیئت نمایندگان نیز از حق برگزارى مجمع عمومى
فوقالعاده برخوردار است.
2- ھیئت نمایندگان
اصل ١٥: اعضاى ھیئت نمایندگان مركب است
از نمایندگان گروه ھا و شخصیت های حقیقی.
در مورد عضو شورا: هر گروه مجاز است صرفاً یک نفر را بهعنوان نمایندهٔ خود برای
عضویت در هیئت نمایندگان معرفی کند. اعضاى ھیئت نمایندگان براى یك سال تعیین مى
شوند. گزینش مجدد اعضاى سابق ھیئت نمایندگان
بلامانع است.
اعضاى ھیئت نمایندگان در نخستین نشست
خود یك ھماھنگ كننده از میان خود انتخاب مى كنند. ھیئت نمایندگان موظف است در اسرع
وقت آیین نامه اى را براى خود تنظیم نماید.
اصل ١٦: اجرائى كردن مصوبات مجمع عمومى به عھده ھیئت نمایندگان است. این ھیئت
در فاصله دو دوره شورا را نمایندگى مى كند.
اصل 17: هیئت نمایندگان، در چارچوب وظایف
سیاستگذاری خود، دربارهٔ مشارکت شورا در ائتلافها، کنفرانسها و مجامع مشابه تصمیمگیری
میکند بر اساس این تصمیمات، نمایندگان مربوطه را معرفی و اعزام نماید.
نمایندگان اعزامی موظفاند گزارش منظم
اقدامات خود را به هیئت نمایندگان ارائه دهند.
اصل 18: ھیئت نمایندگان پیشین موظف است ھمکاری ھای لازم را با ھیئت نمایندگان
جدید برای انتقال مدیریت امور شورا در مدت
چھار ھفته داشته باشد. اعضاى ھیئت نمایندگان به مدت یك سال انتخاب مى شوند.
1-ھیئت
نظارت و داوری
هیئت نظارت که مرکب از سه عضو است، در
فاصلهٔ میان دو دورهٔ مجمع عمومی، بر فعالیتهای هیئت نمایندگان، نمایندگان موردی
و سایر ارکان شورا نظارت میکند. این هیئت اختلافات میان اعضا را بررسی و داوری مینماید.
آرای هیئت نظارت و داوری در چارچوب اساسنامه لازمالاجراست. هرگونه تصمیم انضباطی،
از جمله سلب عضویت، صرفاً پس از رسیدگی، استماع دفاعیات عضو مربوطه و با رعایت
مقررات اساسنامه اتخاذ خواهد شد. جزئیات روند رسیدگی و داوری در آییننامهٔ داخلی
تعیین میشود.
اعضاى
این ھیئت از سوی مجمع عمومى انتخاب مى شوند.
2- دبیرخانه
براى پیشبرد كار ھاى ادارى شورا یك دبیرخانه
تأسیس مى شود. مسئول دبیرخانه را ھیئت نمایندگان تعیین مى كند.
پ
- تصویب و تغییراساسنامه
اصل ١٨: اساسنامه شورا در مجمع عمومى
بھ تصویب مى رسد. تغییر اساسنامه نیز در محدوده اختیارات مجمع عمومى است.
ت - تصویب و تغییر برنامه
اصل ١٩: منشور شورا در مجمع عمومى به
تصویب مى رسد تغییر برنامه منشور بر پایه رعایت اصل توافق و تعامل انجام می گیرد.
در این مورد دو سوم آراء لازم است.
ج - كارگروه ھا
اصل ٢٠: براى پیشبرد كار ھاى شورا
كارگروه ھایى ایجاد مى شوند كه بر اساس تقسیم كار در انجام وظایف خویش از استقلال
عمل برخوردار ھستند. این كارگروه ھا از آیین نامه ھاى داخلى خود برخوردار ھستند.
كارگروه ھا عبارتند از:
1- كارگروه ھیئت تحریریه
2- كارگروه امور مالى
3- كارگروه روابط
تبصره ١: ھیئت نمایندگان در حالت ضرورى مى تواند كار
گروه ھاى جدیدى را تشكیل دھد.
تبصره ٢: تشكل ھاى عضو شورا حق استفاده
از سایت شورا را دارند. آنھا مى توانند به كمك سایت شورا پایگاههای اینترنتی
اختصاصی خود را ایجاد نمایند.
اصل ٢١: عضویت و حقوق و وظایف اعضاء
1- تقاضاى عضویت در شورا به صورت كتبى انجام مى گیرد.
پذیرش یا عدم پذیرش عضویت در محدوده اختیارات ھیئت نمایندگان است.
2- اعضاء از حق شركت در تمامی نشست ھایی که برای
اعضای شورا ترتیب داده می شوند،
برخوردارند. تھیه گزارش از جلسات و قرار دادن آن در اختیار اعضاء از جمله وظایف ھیئت
نمایندگان است.
3- مشاركت فعال اعضاء در فعالیت ھاى شورا ضرورى
است.
4- از جمله وظایف اعضاء برداخت حق عضویت
ماھانه یا سالانه است. حق عضویت ھاى پرداخت شده در صورت سلب یا ترك عضویت
قابل استرداد نیستند.
5- اعضاء باید پایبند به اصول اساسنامه شورا باشند.
*تبصره: این اساسنامه به عنوان پیش نویس اولیه از سوی شورای همکاری ترکمن صحرا پذیرفته
شده و در صورت لزوم قابل اصلاح و تجدید نظر می باشد.
تاریخ تنظیم
اساسنامه: بهمن 1404 / فوریه 2026
