تفکرات بنیادگرایانه سلفی جهادی درمیان اهالی کردستان چه جایگاهی دارد؟

گفتگو درباره جایگاه داعش درکردستان وچگونگی دریافت پشتیبانی لجستیکی

رادیو زمانه 24خرداد1396 - کرد بودن پنج نفر از عوامل حمله های تروریستی تهران (منسوب به گروه دولت اسلامی)، بار دیگر به این پرسش دامن زده است که تفکر سلفی درکردستان ایران و درمیان کردهای اهل سنت چه جایگاهی دارد. آیا اجرای بی‌رحمانه حمله تهران از سوی چند کرد عضو داعش را می‌توان به عنوان شاهدی برجدی و ریشه‌دار بودن تفکرات بنیادگرایانه سلفی جهادی درمناطق کردنشین ایران دانست؟

آیا با توجه به گزارش‌هایی که پیشتر درباره این موضوع منتشر شده بود (همچون گزارش سال ۱۳۹۳ وزارت کشور در نشریه داخلی این وزارت‌خانه)، می‌توان گفت دستگاه‌های اطلاعاتی به دلایل نامعلوم خطر این جریان‌ها وهزینه‌های امنیتی فعالیت آن‌ها را دست‌کم گرفته‌ بودند؟ چه عواملی باعث شده‌اند داعش بتواند دربرخی ازمناطق کردنشین نیرو جذب کند؟ چه برآوردی ازتعداد نیروهای فعال یا عضو داعش درمناطق کردنشین ایران در دست است واین نیروها به چه شیوه‌ای پشتیبانی لجستیک دریافت می‌کنند؟

"زمانه" برای گرفتن پاسخ این پرسش‌ها با عارف شیخ‌احمدی، فعال ملی-مذهبی کردستان، گفت و گو کرده است.

زمانه: خبر انجام حمله داعش به تهران ازسوی نیروهای کرد ایرانی داعش ازنظر شما به چه معنی است؟ برای نهادهای امنیتی ایران این خبری غیرمنتظره است یا فکر می‌کنید این نیروها ازمواجه با این موضوع چندان شگفت زده نشده باشند؟

عارف شیخ‌احمدی: اگر به تاریخچه ظهور گروه‌های سلفی جهادی در کردستان ایران وسیر فعالیت‌های آنان نگاهی بیندازیم ناچاریم اذعان کنیم جمهوری اسلامی ازهمان ابتدا درمورد پیدایش و قدرت یابی چنین گروه‌هایی درکردستان ایران مسئولیت وآگاهی کامل داشته و اگر هم انجام حمله آن‌ها را غافلگیر کرده باشد، کرد ایرانی بودن مهاجمان برای آنان نباید غیرمنتظره بوده باشد. جمهوری اسلامی به دلایل مختلفی عملاً راه را برای ظهور وقدرت یابی این جریان درکردستان ایران هموار کرد.

به چه دلایلی ممکن است جمهوری اسلامی به بروز و قدرت گرفتن جریان سلفی جهادی که در نهایت خود دشمن تاریخی تشیع و شیعیان است یاری رسانده باشد؟

- ظهور جریان سلفی جهادی هم نتیجه وهم امکانی ست برای تداوم غیبت یا به حاشیه راندن اپوزیسیون سکولار وناسیونالیستی کردها در کردستان ایران. سلفیت جهادی در غیاب این اپوزیسیون امکان عرض اندام پیدا می‌کند وبا تداوم وقدرت‌یابی می‌کوشد آن را به امر حاشیه‌ای بدل کند. به این ترتیب، دلیل نخست جمهوری اسلامی برای میدان دادن به سلفی‌های جهادی یا تشویق سلفیت ارشادی برای شیفت به سلفیت جهادی ارائه بدیلی برای افکار سکولار وناسیونالیستی جریان‌ها واحزاب کردی است که صحنه کردستان را به لحاظ فیزیکی ترک کرده‌اند. این تلاشی است برای برجسته کردن وجه مذهبی هویت کردی به زیان هویت ناسیونالیستی آن.

دلیل دوم، تضعیف همزمان بخشی از اپوزیسیون ملی-مذهبی معتدلی است که در دوران ضعف احزاب ناسیونالیستی قدرت دوباره گرفته بودند و ممکن بود به عنوان بدیلی قدرتمند برای آن ظاهر شده و مشروعیت مذهبی نظام حاکم را به چالش بکشند. مکتب قرآن بدیل مذهبی است که احتمالاً جمهوری اسلامی مایل به قدرت گرفتن آن به جای ناسیونالیسم سکولار نبود. چون مکتبی‌ها آدم‌های متعادل و در عرصه اجتماعی همبسته‌ای بودند که قدرت جذب زیادی هم داشتند وهمچون نیروهای افراطی هم قابل بازی دادن نبودند.

دلیل سوم هم استفاده کردن از پتانسیل تخریبی گروه‌های سلفی جهادی برای پیشبرد سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی و البته خنثی کردن خطر هجوم آمریکا به ایران از رهگذر یاری دادن به زمینگیر کردنش درعراق و افغانستان بود. پناه دادن به باقیمانده گروه انصار الاسلام را که در منطقه بیاره کردستان عراق امارات اسلامی تشکیل داده بودند و پس از هجوم آمریکا به عراق درهم شکسته بودند، می‌توان به عنوان نقطه عطف سیاست تقویت سلفی‌های جهادی در ایران دانست. ایران به باقیمانده این گروه پناه داد، امکان رفتن برخی از آن‌ها به افغانستان را فراهم کرد و برای برخی هم امکان اقامت درایران وآموزش و بازگشتن دوباره به عراق فراهم کرد. به این ترتیب شاید بتوان گفت داعش در کردستان، ماری است که جمهوری اسلامی پیشتر و برای اهدافی دیگر در آستین خود پرورده است.

آیا از میان کردهای ایرانی هم کسی همراه با آن اعضای انصار الاسلام به افغانستان یا بعدا به عراق رفتند؟

- بله! تعدادی ازسلفی‌های ارشادی کردستان که متاثر ازتجربه امارت اسلامی بیاره وملاقات با باقیمانده رهبران یا اعضای آن امارت درایران جهادی شده بودند همراه با برخی اعضای انصار الاسلام راهی افغانستان شدند و عملا در طی سال‌ها این تعداد افزایش یافت. چنانکه طالبان یک بار درزمان محمود احمدی نژاد، یعنی زمانی که جمهوری اسلامی به دلایلی حمایت‌های خود را از طالبان متوقف کرده بود، اعلام کرد درمجموع نزدیک به ۱۵۰ کرد ایرانی که از طریق ایالت نیمروز وارد افغانستان شده‌اند، همراه و همگام با القاعده و طالبان در افغانستان، علیه نیروهای آمریکایی وائتلاف می‌جنگند. بعدها هم تعداد زیادی درمراحل مختلف به عراق رفتند ودرمناطق مختلف عراق درعملیات تروریستی نقش داشتند.

جدای از زمینه‌هایی که شما می‌گویید برای فعالیت آزادنه این جریان در ایران ایجاد شده بود، پرسش این است که چه عواملی موجب شده برخی از کردهای اهل سنت جذب یک جریان افراطی مذهبی شوند؟

- ازهمان نخستین سال‌های پس ازانقلاب ۵۷ وحاکمیت جمهوری اسلامی، فشار مذهبی و تحقیر سازمان یافته اهل سنت ایران به یکی از ارکان سیاست حکومت بدل شد. زیر پا گذاشتن قول وقرارهایی که انقلابیون حاکم با مرحوم مفتی‌زاده گذاشته بودند ومتعاقب آن تحقیر و آزار ایشان و اعضای مکتب قرآن والبته قتل های زنجیره‌ای برخی از رهبران میانه‌رو مذهبی همچون ماموستا ربیعی یا کاکه ناصر سبحانی یا فاروق فرساد و البته برخی ازمولوی‌های منتقد بلوچ دربلوچستان قاعدتا زمینه ساز گرایش به تندروی مذهبی خواهد بود. سیاست عامدانه حذف و سرکوب و تحقیر برخی، ولو عده ای کوچک از قشر مذهبی، جامعه را به فکر انتقام گیری و رادیکال شدن سوق می دهد. مشکلات اقتصادی درکردستان هم البته در جذب سرخوردگان از تفکری که اتوپیایی جاودانه را نوید می‌دهد حتما موثر بوده است. گویی پیوستن به این جریان‌های تندور تنها راه چاره و مرهمی بر این گرفتاری‌ها بوده. درمراسم "ختم بخاری" که هر سال در زاهدان برگزار می‌شد وشاید هنوز هم بشود، بسیاری از جوانان کرد مذهبی که برای شرکت دراین مراسم می‌رفتند جذب روحانیون افراطی می‌شدند که بعدا آن‌ها را از جمله به افغانستان می‌کشاندند.

آیا آماری از تعداد کردهای ایرانی که جذب گروه‌های افرطی شده اند در دست است؟

- بله، آمارهای مختلفی وجود دارد. گفته می‌شود در مجموع بیش از۵۰۰ نفر ازکردهای هرچهار کشور (ایران، ترکیه، عراق و سوریه) عضو داعش شده‌اند که گمان می‌رود نزدیک به ۲۰۰ نفر از آن‌ها از کردهای ایرانی باشند.

گروه‌های سلفی در داخل ایران و دراین مورد خاص، داعش چگونه تجهیزات خود را تامین می‌کنند؟ این سلاح‌ها از راه عراق وارد ایران شده یا به شیوه دیگری تامین شده است؟

- می‌توان حدس زد که تشکیلات مخفی داعش و جریان سلفی به طور کلی در داخل ایران انبارهای سلاح و مهمات داشته باشند؛ سلاح‌هایی که پیشتر برای جنگ در عراق یا سوریه دریافت کرده‌اند. البته رفت و آمد دراین مناطق مرزی هم دشوار نیست و بعید نیست نیروهای داعش در زمان اوج درگیری‌ها در عراق و زمانی که به نزدیک مرزهای ایران رسیده بودند وارد ایران شده باشند و با نیروهای سلفی داخلی ارتباط گرفته باشند. به هر حال نیروهای کرد داعش ممکن است بی‌اطلاع جمهوری اسلامی یا با اطلاع ماموران امنیتی و ظاهرا به عنوان کسانی که سلاح را زمین گذاشته‌اند به ایران برگشته باشند. کسانی که می‌توانند در زمان مقتضی به عوامل حمله داعش بدل شوند.

تاثیر حضور داعش درمیان کردهای ایران برامنیت ایران چیست؟ چه امنیت حکومت ونظام سیاسی وچه امنیت مردم وزندگی روزمره آنان؟

- حتی اگر پذیرفته باشیم جمهوری اسلامی از طرح ریزی این حمله هیچ اطلاعی نداشته است، انجام آن که مهر تاییدی بر حضور فعال داعش در کردستان ایران است به زیان جنبش کردی است چون چنین حمله‌ای عملا دست جمهوری اسلامی را برای سرکوب در کردستان بازتر می‌کند. ازامروز جمهوری اسلامی می‌تواند هر کسی را به ظن همکاری با داعش یا تروریست بودن بازداشت، محاکمه وحتی اعدام کنند ومتاسفانه افکار عمومی هم متاثر از تجربیات اخیر مخالفت زیادی با این سرکوب‌ها نخواهد داشت. با این حمله اخیر، گویی فرمان آتش به اختیار برای نیروهای امنیتی صادر شده است. به بهانه سرکوب داعشی‌ها عملا سکولارها ومخالف‌ها سرکوب می‌شوند، همچون تجربه بلوچستان که همه مخالفان به عنوان افراطی یا قاچاقچی معرفی می شوند وبه آسانی وبی بازخورد سرکوب می‌شوند.%

https://www.radiozamaneh.com/345477

درآمد کوتاهی به کتاب "آب و هوا"

دراین کتاب هدف این است که برخی از سازوکارهایی را توضیح دهیم که درشکل‌گیریِ آب‌وهوا دخیل هستند 

معرفی کتاب در زیرنویس زیرعکس کتاب درسایت زمانه : «آب‌وهوا: درآمدی بسیار کوتاه» به قلم استورم دانلپ، ازسوی انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده است ویکی از کتاب‌های مجموعه‌ «درآمد بسیار کوتاه» این انتشارات است.

ر.رمضانی، سايت زمانه 10ژوئن2017 : میان «اقلیم» و «آب‌وهوا» تفاوتی بسیار مهم هست. توجه نکردن به این تفاوت مهم گاهی باعث می‌شود بحران‌های زیست‌محیطی را هم به‌درستی درک نکنیم. برای مثال، وقتی دریک سال نسبت به سال قبل هوای پیرامون‌مان کمی سردتر شود، ممکن است برخی از ما درمسئله‌ گرمایش جهانی تردید کنیم. اما گرمایش جهانی بیش‌تر از آنکه به اوضاع آب‌وهوا مربوط باشد به اوضاع اقلیم مربوط است. اقلیم گرچه برآب‌وهوا تأثیر دارد اما با آن یکی نیست. اوضاع جَوی دریک منطقه‌ی خاص ودرطیِ یک دوره‌ی زمانی کوتاه را آب‌وهوای آن منطقه می‌نامند.

آب‌وهوا همه‌روزه بر زندگی‌ِ ما تأثیر می‌گذارد، چه زمانی که می‌خواهیم بهترین روز را برای بیرون زدن انتخاب کنیم تا زمانی که تندبادها وتوفان‌ها تأثیری ویرانگر برجای می‌گذارند. گرچه روش‌های نو به ما امکان داده آب و هوا را تا حد بالایی به‌درستی پیش‌بینی کنیم، بیش‌ترِ آدم‌ها هیچ اطلاعی ندارند از نیروها وجنبش‌هایی که درسطح جهانی درجریان است و هرروزه آب‌وهوا را شکل می‌دهد.

نویسنده دراین درآمد بسیار کوتاه شرح می‌دهد که آب‌‌وهوا چیست وچه تفاوتی با اقلیم دارد. او ازاین موضوع بحث می‌کند که چه علت‌هایی درآب‌وهوا دخالت دارند وچگونه آب‌وهوا را می‌سنجیم و اندازه می‌گیریم. نویسنده پایه‌ای‌ترین ویژگی‌ها وخصلت‌های جَو را می‌کاود و نشان می‌دهد که این ویژگی‌ها و خصلت‌ها به‌طور مستقیم با آب‌وهوایی که بر روی زمین تجربه می‌شود ارتباط دارند و نیز ارتباط دارند با پدیده‌های آب‌وهواییِ خاص و رخدادهای شدیدِ آب‌وهوایی. او توضیح می‌دهد که چگونه الگوهای جهانیِ دما و فشار به گردش در درون جَو، اصلی‌ترین سامانه‌های بادها، و جریان‌های اصلی در اقیانوس‌ها می‌انجامد و چگونه کوه‌ها و دریا آب‌وهوا را متأثر می‌کنند.  نویسنده همچنین نمونه‌هایی ازآب‌وهوای شدید وپرخطر- برای مثال گردبادهای گرمسیری یا تندبادها – را بررسی می‌کند ونشان می‌دهد که شکارچیان توفان (یعنی هواپیماهایی که درشرایط بد آب‌وهوایی در ارتفاع بالا پرواز می‌کنند تا اطلاعات آب‌وهوایی را جمع‌آوری کنند) چه کار پرخطری برعهده دارند.

«آب‌وهوا: درآمدی بسیار کوتاه» به قلم استورم دانلپ، ازسوی انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده است ویکی ازکتاب‌های مجموعه‌ «درآمد بسیار کوتاه» این انتشارات است.

ما آب‌وهوا را به چندین شیوه اندازه می‌گیریم: از طریق مشاهداتمان بر روی زمین و دریا؛ از طریق مشاهداتمان از درون جَو؛ و سنجش از طریق ماهواره‌ها. نویسنده در پایان کتاب بررسی می‌کند که چگونه این مشاهده‌ها به کار رفته و پیش‌بینیِ آب‌وهوا در درازمدت و کوتاه‌مدت را توسعه داده است.

نویسنده در این کتاب اصلی‌ترین موضوع‌ها و اصطلاح‌های مربوط به آب‌وهوا را طرح کرده و توضیح داده است، موضوع‌ها و اصطلاح‌هایی که بسیاری از ما نامشان را برای مثال از رسانه‌ها شنیده‌ایم اما معمولاً هیچ گونه اطلاع دقیقی درباره‌ی آنها نداریم. از جمله‌ی این موضوع‌ها و اصطلاح‌ها می‌توان به «وارونگیِ دمایی»، «اثر گلخانه‌ای»، «لایه‌های جَو»، «مواد تشکیل‌دهنده‌ی جَو» و «پیش‌بینیِ آب‌وهوا» اشاره کرد. نویسنده می‌کوشد در لابه‌لای این بحث‌ها به برخی پرسش‌های بسیار ساده که در ذهن بسیاری از ما انسان‌ها هست پاسخ دهد، پرسش‌هایی چون: چرا با افزایش ارتفاع دمای هوا بالا می‌رود؟

این کتاب که امسال ازسوی انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شده است یکی از کتاب‌ها در مجموعه‌ی «درآمد بسیار کوتاه» در انتشاراتِ آکسفورد است. دراین مجموعه کتاب‌هایی به قطع جیبی در باره‌ی موضوع‌های متنوع منتشر می‌شود. کتاب هم برای خوانندگانی که با بحث‌ها آشنایی دارند، یعنی دانشجویان وپژوهشگران هواشناسی، و هم برای خوانندگان ناآشنا با موضوع خواندنی و قابل استفاده است.

درپیشگفتار کتاب می‌خوانیم:

هرکسی از آب‌وهوا تأثیر می‌پذیرد و نیز هرچه انجام می‌دهیم یا امیدواریم انجام دهیم، خواه مربوط به کار باشد یا مربوط به تفریح، از آب‌وهوا تأثیر می‌گیرد. اما سامانه‌ی آب‌وهوای زمین بسیار پیچیده است و اوضاع امور و رخدادها در یک سوی جهان می‌تواند آب‌وهوا در آن سوی جهان را متأثر کند. در این کتاب هدف این است که برخی از سازوکارهایی را توضیح دهیم که در شکل‌گیریِ آب‌وهوا دخیل هستند، و توضیح دهیم که چرا اوضاع خاصی دریک مکان ممکن است در دوره‌های زمانیِ طولانی بسیار متغییر یا بسیار باثبات باشد.

گفته‌ی بسیار پرآوازه‌ای هست که آن به مارک تواین – یا شاید ویراستارش – نسبت می‌دهند: «اقلیم چیزی است که انتظار داریم روی دهد، آب‌وهوا چیزی ست که به‌واقع برای ما روی می‌دهد». در این کتاب فقط به‌اختصار به مسائل مربوط به اقلیم می‌پردازیم. اقلیم همان اوضاع آب‌وهوایی در درازمدت است که در یک منطقه‌ی مشخص غلبه دارد و تأثیر می‌پذیرد از عرض جغرافیایی، نزدیکی به دریا، ارتفاع، و عوامل مشابه. اقلیم است که تعیین می‌کند چه نوع کشت‌وکاری در یک منطقه‌ی مشخص ثمر می‌دهد چراکه کشاورزی و کشت‌وکار به عواملی چون میانگین دما، فصل‌ها (خشک یا بارانی)، و تغییرهایی که از سالی به سال بعد و یا در درازمدت روی می‌دهد. البته آب‌وهوایی که به‌واقع شکل می‌گیرد هم بر کشاورزی و باغبانی بسیار تأثیرگذار است.

همچنین دراین کتاب از عواملی که برگرمایش جهانی وتغییرات اقلیمی تأثیرگذار هستند به‌تفصل بحث نمی‌شود و فقط اشاره‌وار به آنها می‌پردازیم.

اکثریت کارشناسان آب‌وهوا واقلیم معتقدند که این دو موضوع هردو جدی و واقعی وبه‌واقع درحال روی دادن هستند وازهمین رو این دو موضوع شایسته‌ توجه‌اند. اما مسائل گسترده‌تری که ازاین دو موضوع برمی‌آید دراین کتاب مورد بحث قرار نمی‌گیرند. با این حال، پیش‌بینی می‌شود که تغییرات اقلیمی برالگو‌های آب‌وهوایی که درجای‌جای جهان تجربه می‌شود تأثیر بگذارد وآنها را تغییر دهد. این کتاب سازوکارهایی را بررسی می‌کند که برسامانه‌های آب‌وهوایی تأثیر می‌گذارند واثرات تغییرات اقلیمی را هم با خود دارند.%

 منبع:  سایت زمانه https://www.radiozamaneh.com/344891 

 انتشار درسایت ایران گلوبال توسط: منظر جاوید به نشانی  http://iranglobal.info/node/60587