برگزاری مراسم نکوداشت ماغتیم قلی در حاجیلار سابق

برای اولین بار مراسم نکوداشت مختومقلی درمینودشت برگزارشد 

سایت اولکامیز، ۱۴۰۱-۰۲-۳۰

موسی قزلجه : برگزاری مراسم بزرگداشت ۲۸۹ مین سالروز تولد شاعر بزرگ ترکمن مختومقلی فراغی‌ در دهه آخر اردیبهشت ماه از خبرهای مهم منطقه به شمار می رود.

درحرکتی جالب و ستودنی همایش نکوداشت مختومقلی فراغی برای اولین بار درشهرستان مینودشت‌ عصر سه شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ درسالن‌ اجتماعات اداره ارشاد با حضور مسئولین، شاعران وعلاقمندان برگزار گردید.

محمدتقی قزلسفلی فرماندار، داود قاسمی رییس اداره فرهنگ‌ و ارشاد مینودشت، جعفر مصطفی لو بخشدار مینودشت و همچنین دهیار روستای قره‌چشمه وچندی ازساکنین روستاهای ترکمن‌نشین بخش مینودشت دراین مراسم حضور داشتند.

حضور گرم فرماندار مینودشت همراه با دیگر مسئولین تا آخر جلسه بسیار دلگرم کننده ومتفاوت بود.

دراین مراسم جمعی از شاعران کلاله و شهرفراغی و گنبد و رامیان و مینودشت به زبان های ترکی ترکمنی و فارسی به‌ قرائت شعر پرداختند.

دراین جشن شاعران خانم و هنرمندان خردسال نیز شعر خواندند.  

*- خبر از سایت اولکامیز برگرفته شد ۳۰/اردیبهشت/۱۴۰۱ -20مه 2022  

  www.ulkzmiz.ir - لینک کوتاه خبر : https://www.ulkamiz.ir/?p=16741

*-قابل افزودن است که رژیم دیکتاتوری و نژاد پرست  پهلوی نام این محل را از حاجیلار به مینودشت تغییر داد.   

تحولاتی عمیق در درون نظام جمهوری اسلامی در جریان است

فیگارو: تحولاتی عمیق در درون نظام جمهوری اسلامی در جریان است

رادیو بین المللی فرانسه - ژرژ مالبرونو، خبرنگار روزنامۀ فیگارو که از سالها پیش تحولات ایران را دنبال می‌کند، معتقد است که مرحلۀ تازه‌ای از"پاکسازی" در درون نظام جمهوری اسلامی آغاز شده که هدف اصلی آن کنار زدن همۀ "غیرخودی"ها و تمرکز بیشتر قدرت در دست سپاه است. این در حالی است که سرنوشت مذاکرات اتمی به جنگ اوکراین وصل شده است.

ژرژ مالبرونو در دو مطلب جداگانه، تحولات درونی نظام جمهوری اسلامی و روابط آن با مسکو را بررسی می‌کند. او با اتکاء بر مشاهدات و گفته‌های "ناظران تهرانی" به این نتیجه می‌رسد که رژیم مشغول تصفیه‌ای تازه است تا همۀ عوامل نزدیک به اصلاح‌طلبان و "غیرانقلابیون" را کنار بزند و بر قدرت و چیرگی سپاه پاسداران و نزدیکانش بیفزاید.

یک "ناظر تهرانی" گفته است که نوعی "پاکسازی" در محافل اقتصادی و مالی شروع شده. برخی افراد توسط اطلاعات سپاه مورد بازجویی قرار می‌گیرند و گاه چند هفته‌ای به زندان می‌افتند. ظاهراً هدف اینست که در همۀ فعالیت‌های اقتصادی و مالی و بازرگانی هر نوع قدرت و اختیارات از دست "غیرخودی‌ها" گرفته شود.

ژرژ مالبرونو معتقد است که سپاه حتی قبل از ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی "پاکسازی" را شروع کرده بود تا حضور اصلاح‌طلبان را در همۀ سطوح کمتر کند. اینک مرحلۀ دوم این تصفیۀ تدریجی با نظرداشت مسئلۀ جانشینی علی خامنه‌ای آغاز شده است. صنایع داروسازی که همیشه در دست بخش خصوصی بوده، یکی از اولین حوزه‌هایی است که مشمول این "پاکسازی" شده است.

بازگشت به ایدئولوژی "انقلابی"

یک شاهد ایرانی که خود اهل سرمایه و تجارت است می‌گوید: "معمولاً با بهانه‌های مالیاتی یا اتهام تقلب در واردات یا در حوزۀ ارز" به سراغ آدم‌ها می‌روند. به گفتۀ او "از یک سال پیش مشغول فهرست کردن فعالیت‌های همه هستند".

ژرژ مالبرونو بر اساس شنیده‌های خود می‌نویسد: "در بازجویی‌ها، یک سؤال مدام تکرار می‌شود: خودتان را انقلابی می‌دانید، یا ضد انقلاب، یا غیرانقلابی؟"

به نوشتۀ مالبرونو، قبلاً رژیم آدم‌های "غیرانقلابی" را کم و بیش تحمل می‌کرد، اما از سال ۲٠۱٨ که تحریم‌های آمریکا سخت‌تر شد، حساسیت نظام به "غیرخودی‌ها" شدت گرفت. در دنیای پول و معامله، کسانی چون محسن هاشمی راهی ژنو شدند و حسین فریدون برادر حسن روحانی به زندان افتاد. یک دیپلمات که نامش فاش نشده به مالبرونو گفته است: "تغییر قدرت از طریق انتخابات ریاست جمهوری دیگر ممکن نیست. تحولاتی عمیق و درازمدت در درون رژیم جریان دارد که بر محور نگرش ˮانقلابیˮ پیش می‌رود".

روند "پاکسازی‌ها" کاملا جا افتاده است: سپاه بازجویی افراد مظنون را به عهده می‌گیرد و سپس پرونده را تحویل قوۀ قضاییه می‌دهد که خود به اصطلاح "انقلابی" و مستقیماً زیر نظر رهبر است. اکثر متهمان خیلی زود از زندان آزاد می‌شوند و معمولاً از ترکیه، دوبی، کانادا و گهگاه نیز از اروپا سردرمی‌آورند.

جای این افراد ناخواسته را سپاهیان یا وابستگان به بنیادها می‌گیرند. محمد مخبر، معاون اول رئیس‌جمهوری از مهره‌هایی است که در تسهیل این روند نقش مهمی بازی می‌کند.

سیاست صبر دربرابر روسیه

تحولات درونی نظام به موازات تغییر جهت درسیاست خارجی و با اتکاء بر اصل "نگاه به شرق" صورت می‌گیرد. به نوشتۀ ژرژ مالبرونو، بسیاری از افرادی که دوباره صاحب مسئولیت و مقام شده‌اند، کسانی هستند که از دوران احمدی‌نژاد با تجار و شرکت‌های چینی ارتباط داشته‌اند.

اما رابطه با روسیه دچار تحولات غیرمنتظره شده است: جنگ اوکراین یکباره الویت‌های مسکو را تغییر داد ومستقیماً بر مذاکرات احیای برجام تأثیر گذاشت. اگرچه گفته می‌شود که مذاکرات به خاطر مسئلۀ خروج سپاه پاسداران ازفهرست سازمان‌های تروریستی به بن‌بست خورده، اما ژرژ مالبرونو در مطلب دوم خود در روزنامۀ فیگارو می‌نویسد که با شروع جنگ اوکراین و تحریم‌ها علیه روسیه، مسکو اصلاً مایل نبود که ایران به لطف توافق اتمی وارد بازار جهانی نفت و گازشود و انرژی مورد نیاز اروپا را تأمین کند. به همین دلیل، در مذاکرات وین، روسها از ایرانی‌ها خواستند که "کمی صبر کنند". این درحالی است که ایران حدود ۱٨٠ میلیون بشکه نفت ذخیره دارد که آمادۀ فروش است.

بنابراین تهران رفتارهای اخیر مسکو را چندان نپسندید، بخصوص که بر اساس ارزیابی بانک مرکزی، درصورت دستیابی به توافق اتمی، ایران خواهد توانست تا پایان سال ۲٠۲۴ (پایان دورۀ ریاست جمهوری جو بایدن) حدود ۳٠٠ میلیارد دلار درآمد صادرات نفتی را به حساب خود بریزد.

با اینحال، به گفتۀ یک منبع آگاه، خامنه‌ای نسبت به روابط با روسیه "نگاه راهبردی" دارد ومعتقد است که ایران به یک متحد باثبات و قابل اعتماد نیاز دارد و به همین دلیل سیاست "صبر" را توصیه می‌کند.

اما صبر تا کی؟ کلمان تِرم کارشناس خاورمیانه و ایران می‌گوید: "امکان دارد که ایرانی‌ها با روس‌ها اختلاف پیدا کنند، اما نه درحد دعوا"...

بدین ترتیب آیندۀ مذاکرات اتمی و صبر تهران در برابر مسکو مستقیماً به سرنوشت روسیه در جنگ اوکراین مرتبط شده است. ولی با طولانی شدن جنگ اوکراین، احتمال دارد که موضوع "صبر کردن" ایران منتفی شود. با مصمم شدن اروپاییان برای تحریم نفت و گاز روسیه و فرو رفتن ارتش این کشور در گل و لای جنگ اوکراین، معلوم نیست که مسکو چه رفتاری را در قبال تهران پیش خواهد گرفت.

https://news.gooya.com/2022/05/post-64083.php

گزارش وریشه یابی درگیری های اتنیکی اواخر آپریل 2022 درترکمن صحرا

درگیری های قومی درترکمن صحرا درسکوت خبری رسانه های داخلی وخارجی- دکتر عبدالرحمن دیه جی

در روزهای اخیر درگیریهای قومی شدیدی درترکمن صحرا بین زابلی ها وترکمن ها صورت گرفته است که دربسیاری از رسانه های ترکمنی زبان انعکاسی وسیع داشته است. درفضای مجازی نیز به زبان فارسی شاهد نوشته های بسیاری درمورد آن بودیم اما در رسانه های داخلی وخارجی فارسی زبان این اتفاقت هیچ انعکاسی نداشته است که نمونه ای دیگر ازمظلومیت خبری قومیت ها درعرصه ملی است.

شرح واقعه

در درگیری بین ترکمنهای یلمه سالیان در ترکمن صحرا و زابلی های مهاجر روستاهای«وحدت آباد» و «اتحاد»، چندین نفر زخمی شده اند. 

بنا به گزارش بخش خبری رادیو آزادلیق( لیبرتی)به زبان ترکمنی به نقل از ساکنان منطقه، این درگیری که درشب پنچ شنبه ۹ اردیبهشت رخ داده، با اذیت و آزار یکی از جوانان ترکمن که با موتورسیلکت خود از روستای مهاجرنشین زابلی می گذشت آغاز می شود، جوان فوق از موتور بر زمین می افتد و با جوانان زابلی درگیر می شود. زابلی ها به شکل دسته جمعی وی را به مشت و لگد می گیرند. جوان به روستای خود یلمه سالیان برمی گردد و برادر و زن برادر خود را از واقعه خبردار می کند. برادر و زن برادر وی به روستای زابلی«وحدت» می روند تا جویای علت واقعه شوند. اما این بار زابلی ها آن ها را نیز به گروگان می گیرند. این حادثه موجب جریحه شدن احساسات قومی ترکمن ها می شود و حدود سی تن از  جوانان ترکمن با دست های خالی می روند که زن و مرد  گروگان رفته را آزاد کنند اما زابلی ها که احتمال حمله ترکمن ها را داده بودند با تفنگ های ساچمه ای آنان را هدف قرار می دهند. بیست و پنچ نفر از جوانان به شدت زخمی می شوند و متاسفانه یکی از جوانان ترکمن بنام «تاج محمد قره باش» جان خود را از دست می دهد. نیروهای نظامی و امنیتی در درگیری مداخله می کنند. اما به جای دستگیری افراد مسلح، جوان های زخمی را بازداشت می کنند که این اقدام آن ها موجب اعتراضات گسترده درترکمن صحرا می شود.

گسترش درگیریها به مناطق دیگر ترکمن صحرا

به دنبال درگیری درحوالی یلمه سالیان، درمناطق دیگر ترکمن صحرا نیز درگیریهایی بین ترکمنها وزابلی ها شکل می گیرد.

حدود سه روز بعد، درگیری ای در روستای فراغی در بخش شرقی ترکمن صحرا شکل می گیرد. این درگیری ابتدا بین یک چوپان ترکمن با یک زابلی اتفاق می افتد که با مداخله گروه هایی از هر دو طرف درگیری گسترش می یابد و با زخمی شدن چند نفر و مداخله نیروهای نظامی پایان می یابد.

درگیریهای کوچک در برخی محلات گنبد

برخی درگیری های محدود و پراکنده بین اشخاص عادی ترکمن و زابلی در برخی محلات گنبد شکل می گیرد که متاثر از فضای بحرانی حاکم بر ترکمن صحراست.

خلع سلاح چند تن از نیروهای نظامی توسط ترکمن ها

مردم خشمگین ترکمن حومه آق  قلا و بندرترکمن چند تن از نیروهای انتظامی را که قصد بر هم زدن عروسیشان را داشتند، خلع سلاح می کنند  ویک شب آنها را گروگان میگیرند و روز بعد با وساطت یاشولی های (بزرگان) محل آنها را رها کردند. اما نیروهای انتظامی این بار با تیم بزرگ و مجهزی وارد محله شده بسیاری از جوانان را بازداشت و زندانی می کنند.

اسامی بازداشتیهای وقایع اخیر ترکمن صحرا

۱. محمد یلمه. ۲.بایرام محمد سلامت سید.۳.یونس یلمه.۴. اسماعیل یلمه.۵. داوود نیکخویی سید.۶. بنیامین باقی‌پورسید.۷. مسعود آق.۸. مجید نیکخویی سید.۹. اسماعیل یلمه.۱۰.دایان طاهر یلمه.۱۱. امان‌قلی حبیب‌لی.۱۲. غفار نصرتی.۱۳. صالح گوگ.۱۴. عبدالعزیز گوگ.۱۵. غفور یلمه.۱۶. شریف شایسته سید.۱۷. محمد امین گوگ.۱۸. علیرضا قره‌باش.۱۹.ناصر قره‌باش.۲۰. حمید حبیبی سید. ‏۲۱. حبیب بدراق از روستای بدراق.۲۲. بهرام سقری.۲۳. احسان امانپور.۲۴. احسان دازی .۲۵. دانیال نورانی. ۲۶. تیمور سقری .۲۷. ذوالفغار خوجه .۲۸.علیرضا قابل.۲۹. ایوب باسره. ۳۰. قاسم شرافت

لیست مجروحین یلمه سالیان

۱.محمد یلمه. ۲.بایرام محمد سلامت سید. ۳.یونس یلمه.۴. اسماعیل یلمه.۵. داوود نیکخویی سید.۶. بنیامین باقی‌پورسید.۷. مسعود آق.۸. مجید نیکخویی سید.۹. اسماعیل یلمه.۱۰.دایان طاهر یلمه.۱۱. امان‌قلی حبیب‌لی.۱۲. غفار نصرتی.۱۳. صالح گوگ.۱۴.۱۴. عبدالعزیز گوگ.۱۵. غفور یلمه.۱۶. شریف شایسته سید.۱۷. محمد امین گوگ.۱۸. علیرضا قره‌باش.۱۹.ناصرقره‌باش۲۰. حمید حبیبی سید.

مردم ترکمن صحرا از ارگان های حقوق بشری تقاضا دارند که برای دفاع از حق مردم مظلوم ترکمن صحرا و آزادی زندانیان اقدام نمایند.

 ریشه یابی درگیری ها

مهاجرت زابلی ها به ترکمن صحرا از دوره رضاشاه پهلوی با هدف تغییر ترکیب جمعیتی و آسیمله ترکمن ها آغاز می شود. زابلی ها که مردمانی تنگدست و فقیر بودند، فرصت پیش آمده را مغتنم شمرده ابتدا در زمین های زراعی ترکمن ها مشغول کار می شوند و به مرور زمان با حمایت دولت ایران به صاحبان بخشی از زمنی های مرغوب ترکمن صحرا تبدیل می شوند و بر تعداد جمعیت آن ها در ترکمن صحرا افزوده می شود. پس ازجنگ گنبد درسال ۱۳۵۸بین حکومت وترکمن ها و حمایت زابلی ها از حکومت شکاف بین زابلی ها و ترکمن ها بیش از پیش عمیق می شود. در رژیم جمهوری اسلامی حمایت از آنان دو چندان می شود و بسیاری از زمین های مرغوب نظامیان  فراری رژیم گذشته در اختیار زابلی ها قرار می گیرد و آب آنها نیز بوفور از سدهایی چون وشمگیر تأمین می شود در حالی که زمین های ترکمن ها از بی آبی آه می کشد. جمهوری اسلامی به شکل جدی و برنامه ریزی شده، جهت تغییر دموگرافی ترکمن صحرا، تسهیلات اقتصادی و اجتماعی ویژه ای در اختیار آنان قرار می دهد  تا هر ماه هزاران نفر را از استان سیستان به ترکمن صحرا بکشد. آنچنان که امروز بسیاری از شهرهای ترکمن نشین و حتی شهرهای غیرترکمن آن منطقه نیز پر از سیستانی های مهاجر شده است.

زابلی ها پس از انقلاب اسلامی با حمایت حکومت، ده ها روستا و محله در ترکمن صحرا ایجاد می کنند: زابل آباد، اتحاد، وحدت آباد و…زابلی ها محلات مختلف ترکمن صحرا را با حمایت مالی حکومت از افراد بی بضاعت خریده  روز بروز بر گستره سکونت خود می افزایند که این موضوع ترکمن ها را شدیدا نگران می کند، مخصوصا این که در این دوره ورود مواد مخدر از سوی سیستان به ترکمن صحرا نیز به سهولت انجام می گیرد وبسیاری از مردان ترکمن آلوده مواد مخدر شده مجبور به فروش زمین های خود به مهاجران می شوند. درمدتی کوتاه استان گلستان وترکمن صحرا به سیستان دوم تبدیل می شود که حتی حساسیت غیرترکمن ها را نیز برمی انگیزاند.

 برخی از زابلی ها که درنهادهای امنیتی و قضایی جایگاه محکمی برای خود دارند، با اتکاء به دستگاه های دولتی به عناوین مختلف ترکمن ها را مورد تهدید و آزار قرار می دهند. ترکمن ها که بنا به شرایط سیاسی خفقان آور ترکمن صحرا نمی توانند پاسخ درخوری به آن اذیت و آزارها بدهند سال ها دندان روی جگر می گذارند. اما با ادامه آن روند معلوم بود که روزی کاسه صبر ترکمن ها نیز لبریز خواهد شد. آنچه که در یلمه سالیان اتفاق افتاده تنها نشانه های کوچکی از انفجار آتشفشان بزرگی است که درآینده منطقه را تکان خواهد داد و خیلی ها را در مذاب خود خواهد سوزاند. این ها در واقع فرافکنی عقده های دیرینی است که طی سالیان گذشته در دل مردم منطقه نقش بسته و درهر فرصتی و بهانه ای به طریقی خود را نشان می دهد.

درگیری های فعلی نتیجه سیاست شومی است که از دوره رضا شاه شروع شده ودرجمهوری اسلامی ادامه یافته است و دست آوردی جز اختلافات قومی ودشمنی بین اقوام ندارد. اما شاید برای آنهایی که سیاست «تفرق بینداز و حکومت کن» را دنبال می کنند، دست آوردی بدی نباشد.

جوان زخمی ترکمن

تاج محمد قره باش، جوانی که با شلیک تفنگ ساچمه ای جان خود را از دست داد

تاج محمد قره باش

خاکسپاری مرحوم تاج محمد قره باش

منبع: سایت اخبار روز ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ ، لينک کوتاه https://akhbar-rooz.com/?p=153313

*-ضمیمه

 دولینک از گفتگوهای مرتبط با این رویداد تاسفبار  

 1- گفتگوی میزگردی با دکتر عبدالرحمان دیه جی و یوسف کرُ درباره درگیری مهاجرین زابلی با ترکمنهای بومی درترکمنصحرا

https://youtu.be/q-3XgAldDEk

2-گزارش رادیو لیبرتی از درگیری زابلی های مهاجر با ترکمنهای بومی تورکمن صحرا دراواخر آوریل 2022

https://youtu.be/JcxSa9_SslU

تحلیلی ازدرگیری زابلیهای مهاجر روستای اتحاد با ترکمنهای یوُلما سالیان

تحلیلی بر حادثه روستای یُلمه سالیان واتحاد ۳

سایت اولکامیز 16/02/1401، امان محمد خوجملی فعال سیاسی – رسانه ای ترکمن صحرا در یادداشتی نوشت: اگر به تنش های قومی واجتماعی ازافق وفرازی بالاتری نگاه کنیم درسراسر ایران کم و بیش این مشکل را خواهیم دید. این مشکلات بدون راه حل اساسی هم جمع و جور و فیصله داده می شود. جامعه شناسان مشکلات یک جامعه را به شش مرحله تقسیم کرده اند که هر مشکل در زمان خودش رفع نشود به مرحله ی بعد منتقل و حل کردنش هم مشکل تر وپیچیده تر می شود. این مرحله ی ششگانه عبارتند از دغدغه، مسئله، مشکل، معضل، بحران وفاجعه.

ما در زمینه های اقتصادی واجتماعی و زیست محیطی وآبی درمرز بحران قرار داریم. حکومتداری نرمال آن است که حکومت با درپیش گرفتن توسعه ی سیاسی و فرهنگی با به کارگیری متخصصان رشته های مختلف زمینه ها و بسترهای هر مشکل احتمالی را از بین ببرد. تمهیدات لازم را در نظر بگیرد تا قبل از به وجود آمدن در زمان خودش در شرایط عادی و درفضای باز بدون اضطرار و فشار بصورت نرمال چاره اندیشی شود. ما نه تنها چنین زمینه هایی را ایجاد نکرده ایم بلکه با ندانم کاری گذاشتیم مشکل به مرز بحران نزدیکتر بشود.

یکم: شکاف قومی. ایران متشکل ازاقوام گوناگون فارس و ترک و کرد و عرب و لر و بلوچ و سیستانی و ترکمن و… است. آیا حکومت برای راضی کردن اقوام قدمی برداشته است؟ آیا به آنها اجازه داده است زبان مادریشان حفظ شود وطبق اصل ۱۵ قانون اساسی زبان اقوام در مدارس تدریس شود؟ یا با انواع و اقسام بهانه های مختلف جلوی آنرا گرفته است؟ تنها یک حکومت توسعه نیافته می تواند چنین کاری بکند. به خاطر هیچ و پوچ نارضایتی اقوام را به جان بخرد. فقر و عقب ماندگی سیستان و بلوچستان و کردستان و خوزستان و دیگر استانهای محروم برای چیست؟ با این همه امکانات مادی و معنوی و زیر زمینی و روی زمینی وآب و هوای چهار فصل، آیا غیراز ناکارآمدی درسیاست گذاری معنای دیگری دارد؟ دیگر اول انقلاب نیست که بگوییم فرصت بدهید هنوز اول کار است. درمدت نزدیک به نیم قرن هرمشکل لاینحلی را می شد رفع کرد.

دوم:  شکاف مذهبی: جنگ های مذهبی خطرناک ترین و ویران گرترین جنگهاست اگر راه بیفتد می تواند تر وخشک را با هم بسوزاند و همه را به خاک سیاه بنشاند. اکنون چهار دهه از عمر انقلاب می گذرد چه تمهیداتی برای کاهش شکافهای مذهبی اندیشیده شده است؟ حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد جمعیت ایران را اهل سنت تشکیل می دهند. آیا ما بعد از انقلاب یک وزیر اهل سنت داشتیم؟ یک استاندار سنی مذهب داشتیم؟ ترکیب هیئت دولت ایران آیا شباهتی به ترکیب جمعیتی ایران دارد؟ مرکز ترکمن های ایران گنبد است ولی ترکمنها هنوز اجازه ندارند در بزرگترین شهرشان فرماندار ترکمن داشته باشد. منظور این نیست که ترکمنها شاهکار می کنند بلکه بیان یک تبعیض آشکار است. شکاف بین شیعه و سنی آن قدر زیاد است که ما درگنبد حتی نمی توانیم برای شورای شهر یک لیست مشترک ترکمن و فارس بدهیم. هرقوم لیست جداگانه ی خود را دارند. ساختار انتخابات هم درهر دوره این شکاف را تشدید می کند. آیا کسی در درون ساختار قدرت رسمی نگران این قضیه هست؟ این عدم نگرانی و بی خیالی بزرگترین خطر است.

سوم : شکاف ترکمن وسیستانی. این شکاف درمیان مردم عادی و در زیر پوست جامعه درحد نفرت وجود دارد. این شکاف حتی میان فارسها و سیستانیها هم وجود دارد ولی در زیر شکاف بزرگتر شیعه و سنی یا ترکمن فارس دیده نمی شود. وقتی شکاف ها وتضادهای قومی و مذهبی به هر دلیلی وجود داشته باشد و برای از بین بردن آن کار فرهنگی عمیق واساسی صورت نگیرد منتظر یک جرقه ای است که شعله ور شود. من خودم چند سال پیش به خاطر یک کاری مسافرتی به شهر مشهد داشتم. وقتی با یک نفر وارد بحث مذهبی شدم وقتی او فهمید من سنی مذهب هستم اینقدر ناراحت شد که نگو و نه پرس انگار که من ابلیس مجسم هستم.

وقتی تضاد مذهبی وقومی اینقدر شدید و عمیق باشد نمی گذارد وحدت ملی واقعی شکل بگیرد. این وحدتی که الان در جامعه ایران وجود دارد ارگانیک و درونی وخود جوش واز روی توسعه و غنای فرهنگی نیست. وحدتی مکانیکی وصوری و ظاهری با فشار حکومت سر پا ایستاده است. به قول جامعه شناسان مانند دیواری است لابلای آجرهایش ملات ندارد. یک درگیری کوچک می تواند به بحران تبدیل شود. افراد یک روستا که بیش از ۱۵ خانوار جمعیت ندارد ( اتحاد۳ ) می تواند برخی از اهالی یک روستا که ۱۲۰۰ خانوار جمعیت دارد (یلمه سالیان) را با سلاح شکاری به رگبار ببندد یک نفر را بکشد و۲۰ نفر را زخمی نماید. اینها حتماً از یک جایی پشت گرمی احساس می کنند که می توانند این همه آدم را به رگبار ببندند.

چهارم : نزاع یلمه سالیان بین ترکمنها و سیستانیها. حالا کاری ندارم شروع کننده نزاع چه کسی بوده و مقصر چه کسی است؟( جزئیات آن را قرار شد دوستان لطیف ایزدی و آنه محمد بیات بنویسند و منتشر کنند). مهم فضای پر از تضادی اجتماعی است که ما درآن زندگی می کنیم. (شکافهای وحشتناک طبقاتی فقیر و غنی، شکاف جنسیتی زن و مرد، شکاف های فکری بین جوانان و بزرگسالان، شکافهای فرهنگی مناطق مختلف، به رسمیت نشناختن سبکهای مختلف زندگی و پوشش) این فضای نفرت از یکدیگر دریک جایی کار به دست افراد و قومیتها می دهد. دریک جایی حساب یکدیگر را می رسند حالا چه کسی پیروز می شود معلوم نیست. ممکن است اصلاً طرف پیروزی وجود نداشته باشد. مشکلات اقتصادی هم تشدید کننده این وضعیت است و آن را زود و فوری به صحنه می آورد.

مشکل اقتصادی خاصیتش این است خود را فوری در زندگی انسانها نشان می دهد ولی مشکل اجتماعی دیرتر. اگر مشکل اقتصادی خیلی حاد شود خودِ قومیتها را هم درگیر می کند. در درگیری مسلحانه روستای آقبند که با تفنگ ساچمه ای حدود هشت نفر مجروح شدند هر دو طرف ترکمن بودند. آن جا دیگر سیستانی وجود نداشت. ممکن است چند سال دیگر خود سیستانیها هم به خاطر کمبود آب یا به خاطر فقر و فلاکت یا به خاطر هزار چیز دیگر با خودشان درگیر شوند.

عامل اصلی مشکل آب که پارسال خود را درخوزستان و اصفهان به صورت تظاهرات خیابانی نشان داد و در نهایت حکومت سر و ته قضیه یک جوری سر هم بندی کرد یک مشکل سراسری است در همه جا کم و بیش وجود دارد. شکافهای قومی هم آنرا به اوج می رساند. عامل همه اینها افزایش مشکلات اقتصادی است. حل مشکل اقتصادی هم در گرو توسعه سیاسی و فرهنگی است که در زمان اصلاحات هشت سال به آن تاکید شد ولی با تمسخر مخالفان ناکام ماند. الان تمسخر کنندگان کاشته های خود را با بحرانهای خود ساخته درو می کنند. مسئولان باید هر چه زودتر مشکلات اقتصادی را حل کنند اگر مشکلات اقتصادی به موقع حل نشود این مشکل بازهم بیشتر خواهد شد. ولی از بین بردن نفرت های قومی و مذهبی به توسعه سیاسی و فرهنگی عمیق و گسترده ای نیاز است که کار یکی دو روز و ماه و سال نیست بلکه کار دهه ها و سده هاست که هزاران دانشمند و فیلسوف واندیشمند روی آن کار کنند. متاسفانه با شرایط فعلی هنوز افقی برای آن دیده نمی شود.

 *این تحلیل بتاریخ ۱۴۰۱-۰۲-۱۶ درسایت اولکامیز نشر شده ، لینک مطلب  https://www.ulkamiz.ir/?p=16358   

گزارش مشترکی ازدرگیری های اتنیکی ترکمن صحرا دراواخر آپریل 2022

گزارش مشترکی ازچگونگی پیش آمدن درگیری مابین اهالی ترکمن و زابلی دوروستا در ترکمن صحرا

طبق اطلاعاتی کهامروز 29آوریل 2022 ازترکمن صحرا دریافت شد، ماجرای تاسفبار درگیری اهالی دو روستا که در دیروز و دیشب جریان داشته ازاین قراراست  

خانواده ای ازچند صد هزار زابلی کوچانده شده توسط رژیم اسلامی حاکم برایران، به حوالی سد وشمگیر درشهرستان آق قالا، گویا 4 ویا5 پسر جوان قلدور منش دارد. آنها یکی دو روز پیش در روزهای پایانی ماه رمضان، بطور جمعی به روستای تورکمن نشین یلمه سالیان Yolma Salyan رفته با وانمود کردن حالت مستی و سر خوشی بد رانندگی عمدی را شروع کرده به اینجا و آنجا میزنند تا اینکه تعدادی از جوانان روستایی واکنش نشان داده ضمن اعتراض هشدار میدهند و ادامه کارهای تحریک آمیز آنها می کشد باینکه آنها را تا روستای شان دنبال کنند. اما در راه بازگشت وسیله نقلیه یکی از آن جوانان ترکمن خراب می شود. او به تقاضای کمک دیگران جواب رد داده می گوید خودش میتواند مشکل را برطرف کند. ولی وقتی تنها میماند آن برادران قلدر منش زابلی بسراغ اش آمده به قصد کشت کتک می زنند ونیز به وسیله نقلیه اش هم با هرچه گیرشان میاد تا حد اوراق شدن ضربه میزنند. بالاخره والدین جوان ترکمن مطلع شده بطرف روستای زابلی میروند ولی آن برادران بزهکار، بجای گفتگو آن پدر و مادر را هم با فحشاهی بطور وحشیانه کتک می زنند. درنتیجه اهالی روستا پس از کسب اطلاع از ماجرا با تعداد بیشتری بهمراه ریش سفیدان برای گفتگو با بزرگان زابلی ها میروند. ولی آنها موقع نزدیک شدن به محل سکونت زابلیها با تیراندازی با تفنگ ساچمه ای مواجه شده تعداد زیادی زخمی می شوند. باین ترتیب کار به درگیری اهالی ترکمن و زابلی دو روستا  منجر می شود.

ترکمنها  به مقر نیروی انتظامی مراجعه کرده خواستار رسیدگی  می شوند. ولی انتظامات نیز با تیراندازی زابلی ها مواجه می شوند و کار به حمله یگان های ضد شورش می کشد. باین ترتیب با استقرار یگانهای ضد شورش درآن منطقه از شهرستان آق قالا  شرایط حکومت نظامی برقرار می شود.

کانون فرهنگی و سیاسی ترکمن صحرا

سازمان مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا

جمعه ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۲۹ آوریل ۲۰۲۲