حمایت مشترک فعالان بلوچ وترکمن از مولانا گرگیج

فراخوان مشترک فعالان بلوچ و ترکمن در حمایت از مولانا گرگیج

فعالان بلوچ وترکمن درحمایت از مولانا گرگیج، امام جمعه سابق اهل سنت آزادشهر برای تجمع در گالیکش فراخوانی مشترک منتشر کرده‌اند. دو تن از این فعالان درارتباط با این فراخوان با دویچه وله گفتگو کرده‌اند.

درپى بركنارى مولانا گرگيج، امام جمعه اهل سنت شهرستان آزادشهر استان گلستان ازطرف نورمفیدی، نماینده ولی فقیه در این استان ومتعاقب آن احضار این روحانی سنی به دادگاه ويژه روحانيت، تجمعات اعتراضى درمقابل منزل شخصى مولوى گرگيج  صورت گرفت.

پس از اين تجمعات اعتراضى از رفتن مولوى گرگيج به دادگاه ويژه روحانيت از طرف معترضان جلوگيرى شد. تا کنون چندین روحانی سنی پس از احضار به دادگاه روحانیت بازداشت و یا مفقود شدند.

با انتشار خبر ممنوع الرسانه‌اى شدن اين روحانى پرنفوذ اهل سنت اعتراضات بالا گرفت و اوضاع استان گلستان و به ویژه در شهر گاليكش محل اسكان مولانا گرگيج متشنج گرديد.

جمعى از سران طوايف بلوچ و نخبگان استان گلستان نیز با حضور درمنزل شخصى مولانا گرگيج با اين روحانى اعلام همبستگى كردند.

بیشتر بخوانید: فراخوان فعالان بلوچ و ترکمن‌ به تجمع و حمایت از مولانا گرگیج

اما حال برای نخستین بار فعالان بلوچ و ترکمن نیز مشترکا در حمایت از مولانا گرگیج فراخوان داده‌اند.

حبیب‌الله سربازی یکی از فعالان سیاسی شناخته‌شده میان شهروندان بلوچ به دویچه وله می‌گوید، از ابتدای روی کار آمدن جمهوری اسلامی بلوچ و ترکمن سرنوشت مشترکی داشتند.

او ادامه می‌دهد: «سرکوب‌هایی که آنها تجربه کردند و نزدیکی که هم اکنون در ترکمن‌صحرا به خاطر حضور جمعیتی از بلوچ‌ها در آنجا دارند، جملگی اقتضا می‌کرد که این تقارب فیزیکی و سرنوشتی به کار عملی و مبارزه تبدیل شود.»

به گفته حبیب‌الله سربازی فراخوان مشترک "مبارزات جاری مردم را به هم گره می‌زند"، مبارزاتی که به قول این فعال سیاسی "هم اکنون به شکل کانون‌های مختلف در مناطق مختلف موجودند" و مشخصا در بلوچستان هر هفته در جریان است و باعث نگرانی دستگاه‌های سرکوب‌گر شده است.

استقبال گروه‌های سیاسی و رسانه‌ها از فراخوان ترکمن و بلوچ

یوسف دردیانی، سخنگوی توهرا، "فعالان حقوق بشر ترکمن‌صحرا" هم در صحبت‌های خود با دویچه وله فارسی گفت فراخوانی که فعالان بلوچ و ترکمن در حمایت از مولانا گرگیج، امام جمعه "عزل شده" اهل سنت آزادشهر برای تجمع در گالیکش دادند در اینستاگرام "ترکمن‌صحرا سسی" انتشار یافته که یکی از محبوب‌ترین پیج‌های اینستاگرامی شهروندان ترکمن در منطقه ترکمن‌صحرا است.

بیشتر بخوانید: احضار مولانا گرگیج به دادگاه روحانیت و تجمع مردم در مقابل منزلش

این فعال حقوق بشر اضافه می‌کند تركمن‌هاى استان گلستان كه اکثریت جمعيت اين استان را تشكيل مي‌دهند به صف معترضان پيوسته‌اند و از مواضع مولانا گرگيج حمایت می‌کنند. 

دردیانی گفت مولانا گرگیج در هفته پیش در تجمع حامیان خود مقابل خانه‌اش گفته است حکومت جمهوری اسلامی "لایق حکومت‌داری نیست و مشروعیت ندارد".

آقای دردیانی در صحبت‌ها خود به استقبال رسانه‌ها و احزاب و گروه‌های سیاسی از فراخوان مشترک فعالان بلوچ و ترکمن نیز اشاره کرد و گفت این "فراخوان پیامی فراتر از گالیکش دارد" و این اقدام می‌تواند "مدل و الگویی" برای معترضان باشد که فراخوان‌های مشترک بدهند و مردم را برای حضور بیشتر در خیابان‌ها فرا بخوانند.

منبع: دویچه وئله ، 6بهمن 1401- 26 یانوار 2023 

دو2گزارش از تجمع هزاران ایرانی در مقابل پارلمان اروپا

تجمع ایرانیان دراستراسبورگ با شرکت هزاران تن برگزار شد: هزاران تن از ایرانیان با حضور درمقابل پارلمان اروپا علیه حکومت اسلامی شعار داده و خواهان قرار دادن سپاه پاسداران درلیست گروه های تروریستی شدند. بنابر برخی گزارشها بیش از ده هزار نفر دراین تظاهرات بزرگ شرکت کردند. عبیر السهلانی،‌ نماینده ایرانی تبار سوئد درپارلمان اروپا از جمله سخنرانان تجمع امروز مقابل ساختمان پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه بود. خانم السهلانی درسخنان پرشوری شعار زن،‌ زندگی و آزادی را به زبان آورد و گفت که این سه کلمه جهان را تکان داده است. او درمیان جمع انبوه ایرانیان حاضر در مقابل پارلمان اروپا گفت: «ما برای همبستگی با همه مردم ایران اینجا ایستاده ایم.» خانم السهلانی همچنین به همه مادر و پدرهایی که «در این نبرد برای آزادی بچه هایشان را به خاک میسپارند» ادای احترام کرد. خانم السهلانی تروریستی خواندن سپاه پاسداران در پارلمان اروپا و تایید آن در اتحادیه اروپا را گام اول توصیف کرد.او گفت که مردم ایران شایسته حقوق بنیادی بشر،‌ آزادی و دموکراسی هستند.

روبرتا متسولا،‌ رئیس پارلمان اروپا در تجمع ایرانیان در استراسبورگ حاضر شد و در سخنانی از خواست آنها یعنی قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی پارلمان اروپا و تحریم این گروه حمایت کرد. او گفت که «کسانی که در ایران مسئول سرکوب و اعدام» هستند باید «پاسخگوی» اعمالشان باشند. او خطاب به جمعیت انبوهی که در مقابل پارلمان اروپا جمع شده بودند گفت: «شما سمت درست تاریخ ایستادید و تاریخ را خواهید ساخت. ما در کنار شما خواهیم بود و شما را تنها نمی‌گذاریم.»

همزمان با این تظاهرات فرانسه اعلام کرد عصر دوشنبه وسه شنبه، در احترام به مهسا امینی، برج ایفل با شعار «زن، زندگی، آزادی» تزیین می شود . لينک کوتاه  https://akhbar-rooz.com/?p=189513

تجمع بزرگ ایرانیان درمقابل پارلمان اروپا: گروه‌های متعدد ایرانیان که از کشورها و شهرهای مختلف اروپا از دیروز راهی شهر استراسبورگ فرانسه شده بودند از ظهر روز دوشنبه ۱۶ ژانویه در مقابل پارلمان اروپا در این شهر تجمع کردند.  تجمع بزرگ ایرانیان در مقابل ساختمان پارلمان اروپا در استراسبورگ فرانسه، با هدف ترغیب نمایندگان پارلمان به قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا برگزار شده است.

همزمان با این تجمع شاهدان عینی از ترافیک شدید در شهر  استراسبورگ خبر دادند.

مهدی کیان‌پور،‌ کاربر توییتر که برای شرکت در این تجمع به شهر استراسبورگ رفته در توییتی نوشت: «استراسبورگ قفل شده از جمعیت، پلیس پیش‌بینی نکرده بود. الان نیم ساعته نمیتونیم تکون بخوریم به سمت پارلمان»

سیامک آقابابایی، معاون اول شهردار استراسبورگ دراین تجمع گفت: «شهر استراسبورگ و همه اعضای شورای شهر استراسبورگ پایبند نبرد برای آزادی مردم ایران هستند.».

رئیس پارلمان اروپا: ما درکنار مردم ایران خواهیم بود

روبرتا متسولا،‌ رئیس پارلمان اروپا درسخنانی از خواست تجمع‌کنندگان حمایت کرد. او گفت که «کسانی که در ایران مسئول سرکوب واعدام» هستند باید «پاسخگوی» اعمالشان باشند.

آقای متسولا خطاب به جمعیت انبوهی که در مقابل پارلمان اروپا جمع شده بودند گفت: «شما سمت درست تاریخ ایستادید و تاریخ را خواهید ساخت. ما در کنار شما خواهیم بود و شما را تنها نمی‌گذاریم.»

دریا صفایی،‌ نماینده پارلمان بلژیک هم گفت که به‌عنوان نماینده پارلمان بلژیک همه تلاشش را می‌کند تا به کشورهای اروپایی بگوید که امروز روز سرنوشت‌سازی نه فقط برای ایران بلکه برای جهان امن‌تر خواهد بود.

او تاکید کرد: «ما باید سپاه پاسداران انقلاب ایلامی را در لیست تروریستی اتحادیه اروپا قرار دهیم.»

خانم صفایی گفت که باید کاری کنند تا «سپاه پاسداران به عنوان مادر تروریسم جهانی» شناخته شود و افزود که تمام گروه‌های تروریستی درمنطقه از جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران تغذیه می‌شوند و پول می‌گیرند.

یکی دیگر از سخنرانای عبیر السهلانی،‌ نماینده سوئد در پارلمان اروپا بود که در ابتداء درباره شعار «زن، زندگی، آزادی» گفت این سه کلمه جها را تکان داد.

او افزود: «ما برای همبستگی با همه مردم ایران اینجا ایستاده‌ایم.»

نماینده سوئد در پارلمان اروپا در جمع ایرانیان: تروریستی خواندن سپاه پاسداران گام اول ماست

عبیر السهلانی،‌ نماینده سوئد در پارلمان اروپا از جمله سخنرانان تجمع امروز مقابل ساختمان پارلمان اروپا دراستراسبورگ فرانسه بود.

به گزارش بی‌بی‌سی، خانم السهلانی درسخنان پرشوری شعار زن،‌ زندگی و آزادی را به زبان آورد و گفت که این سه کلمه جهان را تکان داده است.

او درمیان جمع انبوه ایرانیان حاضر درمقابل پارلمان اروپا گفت: «ما برای همبستگی با همه مردم ایران اینجا ایستاده ایم.»

خانم السهلانی همچنین بهمه مادر وپدرهایی که «دراین نبردبرای آزادی بچه هایشان را به خاک میسپارند» ادای احترام کرد.

او این مساله را که درتجمع امروز به زبان‌های مختلف شعار داده شد ستود و افزود: «این دلیلی است که صدای شما برای پارلمان اروپا مهم است.

خانم السهلانی تروریستی خواندن سپاه پاسداران درپارلمان اروپا و تایید آن دراتحادیه اروپا را گام اول توصیف کرد.

او گفت که مردم ایران شایسته حقوق بنیادی بشر،‌ آزادی و دموکراسی هستند.

https://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/more/105640/ 

خواست700 شخصیت فرهنگی وادبی جهان برای ممانعت ازاعدام درایران

هفتصد شخصیت فرهنگی وادبی جهان خواهان اعتراض جهانی بقتلهای حکومتی درایران شدند

۷۰۰ شخصیت ادبی و فرهنگی از کشورهای مختلف جهان روز پنج‌شنبه ۲۲ دی (۱۲ ژانویه) با امضاء یک متن مشترک جمهوری اسلامی را به توقف اعدام‌ها فراخواندند. آنها همچنین از جهانیان خواستند “به قتل‌های حکومتی در ایران اعتراض کنند.”

امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند: «جمهوری اسلامی که خیز بلندی برای دریغ حق زندگی از مخالفان خود برداشته، تنها در صورتی شهامت تداوم اجرای این احکام اعدام را خواهد داشت که هیچ ترسی از بابت تحمیل هزینه‌ی جدی از طرف نهادهای بین‌المللی مسئول احساس نکند.»

در میان شخصیت‌هایی که متن مشترک را امضاء کردند نام نویسندگان مشهور آمریکایی چون پل آستر، سیری هاستوت و چارلز برنستین دیده می‌شود.

این بیانیه را نویسندگان عضو شعبه‌های انجمن جهانی قلم (پن) آلمان، فرانسه، دانمارک، نروژ وفنلاند وازجمله شخصیت‌های فرهنگی وهنری ایرانی نیز امضاء کرده‌اند.

نویسندگان و هنرمندانی ایرانی از جمله ناصر تقوایی، کارگردان سینما، محمدعلی طالبی، کارگردان سینما، حمید دباشی، استاد دانشگاه، شهرنوش پارسی پور، نویسنده، فرامرز اصلانی، خواننده و آهنگساز، بابک امینی، موسیقی‌دان، پرتو نوری علا، شاعر، فرزان سجودی، زبان‌شناس واستاد دانشگاه، شهره صولتی خواننده ومنصوره بهکیش، فعال مدنی از جمله امضا کنندگان این بیانیه هستند.

دربیانیه سرکوب وکشتار وحشیانه‌ی مردم بی‌گناه ایران درماه‌های گذشته، به‌ویژه سرکوب و جنایات بی‌حدوحصری که بر مردم ستم‌دیده‌ی کردستان وسیستان وبلوچستان رفته و می‌رود، محکوم شده است.

آنها از نهادهای حقوق بشری وبین‌المللی وچهره‌های فرهنگی سراسر جهان خواستند مانع ازادامه اعدام معترضان درایران شوند.

* اخبار روز، ۲۲ دی ۱۴۰۱- 12ژانویه 2023 ، لينک کوتاه https://akhbar-rooz.com/?p=189125 

تورکمنلرینگ اوًچ3 سانی سوُی قیرم دان یاتلاما گونی بار

ترکمنهای شرق دریای خزر دو2بار درنیمه دوم سده ی19 و یکبار دراوایل سده 20میلادی توسط قوای استعماری روسیه تزاری قتل عام می شوند، که گرامیداشت یاد آن شهدا از ضروریت روزگار کنونی است:

 1-کشتار ترکمنهای ولایت آخال در 12ژانویه1881

1-Yatlamali günlermizden biri 12.nji yamwar 1881de Ahal welayetindeki türkmenlerining gyrgyn günü

 https://t.me/ilguyji/891

-2-کشتار ترکمنهای ولایت داش اوُغوز در ژوئیه 1873

2-Yatlama günlermizden biri July 1873de  Dashoguz velayetindeki türkmenlerinin gyrgyn günü

https://t.me/ilguyji/891

-- 3-کشتار ترکمنهای ترکمنصحرا در۲۴ دسامبر1916 در دره ای که درنزدیکی های گوًللیداغ قرار دارد صورت می گیرد. تعداد کشته شدگان توسط دویزیون ( لشگر) تحت فرماندهی ژنرال مادریتوف حدود چهارصد هزار برآورد می‌شود.

کتابی که با تلاش غایغیسیز آتابای از آرشیو تلگرام های ستاد ارتش روسیه تزاری بمرکزیت تاشکند درناحیه ترکستان تنظیم شده درباره این فاجعه بطور مفصل پرداخته شده است.

3-Yatlama günlermizden biri 24.nji Desembir 1916da Türkmen sahramyzdaki türkmenlerining gyrgyn günü

https://t.me/ilguyji/891

اعدام معترضان ایرانی به منزله قتل حکومتی 10یانوار23

 

سازمان ملل : اعدام معترضان قتل حکومتی است

کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد: اعدام معترضان ایرانی به منزله قتل حکومتی است

راوینا شمدسانی، سخنگوی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه ۱۰ ژانویه گفت: «دادرسی کیفری و مجازات اعدام توسط جمهوری اسلامی به عنوان سلاحی برای مجازات معترضان و ایجاد رعب و وحشت در جامعه استفاده می‌شود تا مخالفت‌ها را از بین ببرد این اقدامات در تضاد با قوانین حقوق بشر بین‌المللی است.

در یک‌ماه گذشته چهار نفر از معترضان ایرانی اعدام شده‌اند. این اعدام‌ها در پی محاکمه‌هایی سریع که حتی حداقل‌‌های محاکمه و روند دادرسی عادلانه مطابق با قوانین حقوق بشر بین‌المللی را برآورده نمی‌کنند، انجام شده‌اند. با توجه به این‌که قوانین حقوق بشر بین‌المللی برای ایران الزام آور هستند، این اعدام‌ها به منزله محروم سازی خودسرانه شهروندان از حق زندگی است.

فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد استفاده ابزاری از دادرسی کیفری برای مجازات افرادی که به دنبال حقوق اولیه خود هستند، مثل معترضان یا سازمان‌دهندگان اعتراضات را به منزله قتل حکومتی دانست.»

وی افزود: «محسن شکاری نخستین معترضی بود که در ۸ دسامبر۲۰۲۲ اعدام شد. چهار روز بعد، مجید رضا رهنورد تنها ۲۳ روز پس از بازداشتش در ۱۹ نوامبر اعدام شد. محمدمهدی کرمی و محمد حسینی در ۷ ژانویه امسال اعدام شدند. همه اعدام‌ها مخفیانه و بدون اطلاع خانواده‌ها انجام شد که این مساله به خودی خود نقض قوانین بین‌المللی حقوق بشر است. بر اساس اطلاعات دریافتی ما، محمد بروغنی ۱۹ ساله و محمد قبادلو ۲۲ ساله در خطر اعدام قریب‌الوقوع هستند. کمیساریای عالی حقوق بشر بار دیگر از حکومت ایران می‌خواهد که به جان و خواست مردمش احترام گذاشته، مجازات اعدام را فورا تعلیق و اجرای همه احکام اعدام را متوقف کند.»

https://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/more/105496/

 

روشنفکریکه بجرم ترویج علم ودانش زندانی شد وبقتل رسید

دکتر تقی ارانی از دانشگاه تا مرگ در زندان

جمهوری اسلامی می خواست با پنهان کردن محل دفن او، یاد ونام و خاطره اش را از اذهان پاک کند. کارکنان گورستان امامزاده عبدالله گفته اند: ازبالا دستور داده شد که سنگ قبر او را برگردانیم تا نام او نیز درخاک دفن شود ومردم نتوانند آن را ببینند و بخوانند. حتی چند سال پیش که می خواستند سنگفرش کف حیاط را تعمیر کنند، همان سنگ قبر پشت و رو شده را زیر سنگفرش جدید دفن کردند وحالا کسی نمی تواند قبر را پیدا کند.

تقی ارانی ومرگش ازبرجسته‌ترین نمونه‌هایی است که استبداد دوره رضاخان را نشان می‌دهد. زندگی ارانی درسی‌وهفت‌سالگی وبا مرگی فجیع به پایان رسید؛ مرگی که می‌توان آن را قتل نامید. ارانی نه سوء‌قصدی به جان شاه کرده بود نه وارد مبارزه مسلحانه شده بود.

او روشنفکری بود که اتهامش خواندن و ترجمه‌کردن و قرض‌دادن کتاب بود والبته آن‌طور‌که دستگاه قضائی دوران رضاخان می‌گفت، تأسیس فرقه کمونیستی. ارانی چهره اصلی گروهی بود که به «پنجاه‌و‌سه نفر» مشهور است. او استاد فیزیکی بود که درتبریز متولد ودرتهران بزرگ شده بود. از دارالفنون و دانشکده پزشکی با رتبه اول فارغ‌التحصیل شده وجایزه گرفته و در سال ۱۳۰۱ برنده یک بورس دولتی برای اعزام به آلمان شده بود.

در دانشگاه برلین در دوره دکترای شیمی تحصیل کرد ودرهمان دانشگاه به تدریس عربی پرداخت. ارانی درآن دوران، مثل بسیاری دیگر از روشنفکران هم‌دوره‌اش، گرایش‌های ناسیونالیستی داشت و رساله‌هایی درباره فرهنگ ایران نوشت، اما به مرور مسیر فکری‌اش تغییر کرد وبه سوسیالیسم گرایش پیدا کرد. او درسال‌های پایانی اقامتش درآلمان به مطالعه آثارمارکس، انگلس، کائوتسکی و لنین پرداخت وجذب تفکر چپ شد.

یرواند آبراهامیان می‌گوید وقتی ارانی درسال ۱۳۰۹ به ایران بازگشت، «مارکسیستی مطلع وسوسیالیستی مصمم بود». ارانی پس از بازگشت به ایران برای تدریس وارد دانشگاه تهران می‌شود ویک محفل دانشجویی شکل می‌دهد وبه همراه تعدادی از دوستان دوران تحصیلش دراروپا نشریه‌ای تئوریک با نام «دنیا» منتشر می‌کند.

برخی ازمفاهیم مقدماتی اقتصاد سیاسی برای اولین‌بار درایران درنشریه ارانی منتشر شدند. آبراهامیان نوشته اگرچه «دنیا» مقالات زیادی درباره ماتریالیسم تاریخی منتشر می‌کرد ونام خود را از لوموند به سردبیری هانری باربوس نویسنده کمونیست فرانسوی اقتباس کرد، اما ظاهر غیرسیاسی ومحتوای دانشگاهی‌اش مأموران سانسور را متقاعد کرده بود که ثقیل‌تر و سربسته‌تر از آن است که خطرناک باشد. ارانی درمقالاتی که در «دنیا» منتشر کرد، برای اولین بار رویکرد آکادمیک مارکسیستی به مسائل معاصر علوم اجتماعی را به خواننده فارسی‌زبان توضیح داد.

سیستم استبدادی رضاخان تفکری جز ناسیونالیسم جعلی را که خود تبلیغ می‌کرد، نمی‌پذیرفت وازهمین‌رو بود که روشنفکری، چون ارانی را بازداشت ومحاکمه کرد. درتوسعه آمرانه رضاشاهی توسعه فکری وآزادی اندیشه نه‌تنها جایی نداشت که به بدترین شکلی سرکوب می‌شد.

ارانی وگروهی که در دانشگاه تشکیل داده بودند، درسال ۱۳۱۶بیانیه‌ای برای اول ماه می‌ در دانشگاه توزیع کردند وهمین کافی بود تا او و هم‌فکرانش دستگیر شوند. جلسه دادگاه ارانی جلسه‌ای تاریخی بود. او درمحاکمه‌اش، دادگاه وسیستم قضائی رضاخان را با دادگاه‌های نازی‌ها مقایسه کرد و پلیس را به استفاده از شکنجه متهم کرد وگفت قانون سال ۱۳۱۰ مغایر با آزادی بیان در قانون اساسی است و اینکه هیچ قانونی نمی‌تواند ازاشاعه نظریه‌های غربی مثل سوسیالیسم و کمونیسم جلوگیری کند. او توسعه آمرانه رضاشاه را به چالش کشید و گفت اگر می‌خواهید لباس غربی، مد غربی، تکنولوژی غربی وشیوه زندگی غربی را اقتباس کنید، باید فلسفه‌های سیاسی غربی را هم اقتباس کنید.

ارانی به ده سال زندان انفرادی، اشد مجازات، محکوم شد، اما تنها شانزده ماه در زندان ماند و پس‌از‌آن دربیمارستان درگذشت. هم‌فکران واطرافیانش معتقد بودند که شهربانی او را به قتل رسانده وشهربانی هم می‌گفت که بیماری تیفوس عامل مرگش بوده است. سفارت انگلستان درتهران درگزارشش می‌گوید او احتمالا ازشدت بدرفتاری در زندان از پا درآمده است.

باقر مؤمنی در«راهیان خطر» شرایط ارانی در زندان را تشریح کرده است. او نوشته ارانی در زندان انفرادی‌ای به سر می‌برد که حتی پنجره‌هایش را تخته‌کوب کرده بودند. به او دست‌بند قپانی می‌زنند واز رسیدن غذا و پول به او ممانعت می‌کنند و وقتی بیمار می‌شود، اجازه نمی‌دهند که دارو به او برسد. ارانی را چهار ماه درسلول انفرادی مرطوبی که تا کمر دیوارِآن قارچ می‌رویید لخت، بدون زیرپوش و بدون زیلو و پتو نگه می‌دارند.

ارانی گفته بود وقتی فهمیدند که شب‌ها کفش‌هایش را زیر سرش می‌گذاشته تا بخوابد، کفش‌هایش را ازاو می‌گیرند. اما این کافی نبوده و او را به سلولی می‌برند که پیش‌تر درآن تیفوس شیوع داشته. ارانی آنجا به تیفوس مبتلا می‌شود و حتی پزشک قانونی نمی‌تواند تشخیص دهد که زردی فوق‌العاده پوست بدن ولکه‌های سیاه بزرگ و کوچک دربعضی از قسمت‌های بدن او ناشی از مسمومیت است یا بیماری سخت عفونی یا نقص تغذیه و نرسیدن دارو. به همین دلیل گواهی مرگش را امضا نمی‌کنند.

مؤمنی می‌گوید حتی مادر ارانی به هنگام تحویل جنازه‌اش او را نمی‌شناسد و«این مرگ فجیع مردی بود با قدرت بدنی زیاد و درسن ۳۷ سالگی». ارانی روشنفکر و تلاشگری پرثمر درترویج علم و دانش بود. درباره زندگی ارانی چند کتاب به فارسی منتشر شده واخیرا اثر دیگری با عنوان «تقی ارانی دانشمندی دربرلین» درنشر کتاب پارسه به چاپ رسیده است. یونس جلالی نویسنده این کتاب است وامیر میرحاج آن را به فارسی برگردانده است. این اثر روایتی از زندگی ارانی است و نویسنده زندگی او را درمتن زمانه‌اش شرح داده است.

نویسنده دراین کتاب زندگی ارانی را درسا‌ل‌هایی که او دربرلین درس می‌خواند وساختار اندیشه‌ها وعقایدش شکل می‌گرفت و نیز درسال‌هایی که درتهران به کار وفعالیت سیاسی و روشنفکری مشغول بود و دورانی که با دیگر اعضای گروه «پنجاه‌و‌سه نفر» دستگیر ودر زندان قصر زندانی شد وهمان‌جا درگذشت یا به‌روایتی با سمی که مأموران زندان به او خوراندند به قتل رسید، روایت کرده است. این کتاب به بهانه شرح زندگی ارانی تصویری از زمانه او وتاریخ ایران مدرن هم به دست داده است.

کتاب با ماجرای دستگیری ارانی درسال ۱۳۱۶ آغاز می‌شود وسپس به عقب می‌رود وازتولد ارانی شروع می‌کند ودوباره پیش می‌آید و زندگی او را تا دوره پایانی در زندان قصر پی می‌گیرد. آن‌طور‌که ازعنوان کتاب هم برمی‌آید، نویسنده به دوره‌ای که ارانی دربرلین بوده هم توجه کرده وشرایط فرهنگی وتاریخی آن دوره آلمان را هم شرح داده است.

منبع اخبار، روز جمعه ۱۶دی ۱۴۰۱- 16یانوار 2023 ،حیدرقزوینی، لينک کوتاه https://akhbar-rooz.com/?p=188208   

*برگرفته از: اخبار، روز جمعه ۱۶دی ۱۴۰۱- 16یانوار 2023 ، حیدرقزوینی

Täze yil gutlagy

Täze yil gutly bolsun, geljek yillara sag-aman yetilsin

yetip gelyän täze 2023 yili ildslering ählisine gutlamak bile baryna jan saglyk we gün sayin ustunlikler arzuw etyäris.

Täze yil düshümli yil bolup, il-günimizden alynan hak-hukuklary gaytarip almak yolunda bolyan hereketler, yingishe gazansyn.

یه تیپ گلن 2023- نجی ییلی، ایلدشلرمیزینگ أهلی سینه تویس یورک دئن قوتلایاریس وگلجک ییللارا ساغ- آمان هم اوستونلیکلی یه تیلسین دییپ آرزو اتیاریس.

تأزه ییل دوًشوملی ییل بولیب ایل- گونی میزدن آلینان حق- حقوق لاری قایتاریپ آلماق یولیندأکی تلاش لار ینگیش قازانسین.

Happy New Year 2023

We wish large achievements to all of you in a coming year, confidence in own forces, incomprehensible enormous driving and realization of all your dreams, hopes and the biggest slice of happiness and good luck.

Iranian Turkman Cultural and Solidarity Union

2023-01-01 // 11.10.1401

تورکمن خالقی نینگ مدنی وسیاسی قوراماسی

11- نجی دی 1401 // 01 – نجی یانوار 2023