آغاز به کار نشریه ی الکترونیکی "مهرین بیری" درآستانه ی آغاز سال تحصیلی درایران
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱٣٨۹ - ۶ سپتامبر ۲۰۱۰
اویرنجی: در آستانه بازگشائی مدارس در ایران به همت جمعی از جوانان، دانشجویان و فعالین آذربایجانی وبلاگی تحت عنوان "مهرین بیری" به آدرس اینترنتی http://mehrinbiri.wordpress.com/ باز شده است. در بخش معرفی وبلاگ چنین نوشته شده است: تحمیل زبانی به غیر از زبان مادری بر هر کودکی جزو بزرگترین مظاهر نژاد پرستی است که متاسفانه از سوی رژیم جمهوری اسلامی بر ملل غیرفارس درایران صورت می گیرد. این تبعیض زبانی و نژادی که از سوی حکومت راسیستی-مذهبی ایران اعمال می شود، مورد اذعان سازمان ملل نیز قرار گرفته است. در آستانه یکم مهرماه و بازگشائی مدارس جهت یادآوری درد مشترک میلیونها کودک غیرفارس که مجبورند سال تحصیلی جدید را به زبانی بیگانه آغاز کنند، و افشا این سیاستهای پلید نژادی، ما جمعی از دانشجویان و فارغ التحصیلان دانشگاههای آذربایجان برآن شدیم تا وبلاگ "مهرین بیری" را راه اندازی کنیم. در همین راستا از تمامی فعالین سیاسی، اجتماعی و فرهنگی درخواست می شود جهت هماهنگی برای گفتن یک "نه" بزرگ به این سیاست راسیستی از طریق آدرس mehrinbiri@gmail.comباما در ارتباط باشند. خواهشمندیم جهت پربار كردن مطالب مندرج در اين وبلاگ ما را یاری فرمائید.
Dünýä türkmenleriniň festiwaly, üçünji gezek geçirilýär
27-nji aprelde Ahal welaýatynyň Gäwers ýaýlasynda dünýä türkmenleriniň «Özgeriş ülkesi - türkmen ýaýlasy» atly halkara festiwaly geçiriler. Dünýä türkmenleriniň bu festiwaly eýýäm Türkmenistanda üçünji gezek geçirilýär.
*-azathabar.com , 19.04.2010
Däp bolup gelşi ýaly, bu ýyl hem «Özgeriş ülkesi - türkmen ýaýlasy» atly halkara festiwalyna daşary ýurtlarda ýaşaýan türkmenler bilen birlikde ýurduň welaýatlaryndan gelen maşgalalar hem gatnaşarlar. Festiwalyň esasy maksady maşgala temasy bolup, oňa gatnaşyjylar parahatçylygy, dünýäniň halklarynyň dostlugyny, doganlygy folklor çykyşlary bilen wasp ederler.
Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň, Türkmenistanyň Medeniýet we teleradio¬ýaýlymlar ministrliginiň hem-de Ahal welaýatynyň häkimliginiň bilelikde guramagynda Gäwers ýaýlasynda geçirilýän bu feswiwala her ýyl uly ähmiýet berilýär.
Festiwalyň açylyş dabarasyna hökümet agzalary, Mejlisiň deputatlary, hormatly ýaşu¬lular, ýurduň iri jemgyýetçilik guramalarynyň, Türkmenistanda resmi taýdan bellenen diplomatik korpusyň, ýokary okuw mek¬depleriniň, habar beriş serişdele¬riniň ýolbaşçylary hem-de wekil¬leri, meşhur medeniýet işgärleri, paýtagty¬ň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary gatnaşmaga barýarlar.
Bu ýylky geçiriljek dünýä türkmenleriniň festiwalynyň tutumynyň has uly bolmaklygyna garaşylýar. Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhammedow bir aý mundan öň Dünýä türkmenleriniň ynsanperwer birleşiginiň wise-prezidenti Annagurban Aşyrowa «Özgeriş ülkesi - türkmen ýaýlasy» atly festiwalyň guramaçylyk işleriniň pes derejede barýandygyny üçin berk tankyt edipdi we aýdylan belliklerden dogry netije çykarmagy oňa tabşyrypdy.
Şu günler «Özgeriş ülkesi - türkmen ýaýlasy» atly festiwala taýýarlyk işleri güýçli depginde barýar.
Ýerli habarçynyň maglumatlary esasynda taýýarlandy.
۱۱فروردين؛ آخرين مهلت براى ثبت نام آثار درحافظه جهانى يونسكو
سه شنبه ۳ فروردين ۱۳۸۹، *- برگرفته از سایت ایران امروز.نئت يونسكو ضمن دعوت از كشورهاى مختلف براى معرفى آثار و دستنوشته ها در فهرستحافظه جهانى، آخرين فرصت ثبت نام براى فهرست مجموعههاى كتابخانهاى وآرشيوى معتبر و مهم جهان را اعلام كرد. آخرين مهلت براى ثبتنام در اينفهرست ۳۱ ماه مارچ ۲۰۱۰ برابر با ۱۱ فروردين ماه ۱۳۸۹ اعلام شده است. خبرگزارى ميراث فرهنگى - يونسكو با دعوت از كشورهاى مختلف براى معرفى آثار ودستنوشته ها در فهرست حافظه جهانى اعلام كرد كه فرصت ثبت نام براى فهرستمجموعه هاى كتابخانهاى و آرشيوى معتبر و مهم جهان ۳۱ ماه مارچ، (۱۱فروردين۸۹)به پايان مى رسد.
فهرست حافظه جهانى كه ازسال ۱۹۹۷ با هدف حفاظت و ارتقاى ميراث مستند باارزش هاى جهانى تاسيس شده، هر سال آثار و دست نوشته ها و نيز اسناد و مداركآرشيوى متعلق به شخصيتها و مفاخر علمى، فرهنگى و هنرى جهان را پس ازارزيابى هاى كارشناسى دراين فهرست ثبت مى كند.
اين آثار كه معمولا از سوى مقامات فرهنگى كشورها به كميسيونهاى ملى يونسكوو يا كميسيون محلى حافظه جهانى مستقر دركشورهاى مختلف معرفى و تسليم مىشود، مورد ارزيابى كارشناسان قرار گرفته و پس از تصويب از نظر برخوردارى ازمعيارهاى تعيين شده درراهنماى عمومى براى حفاظت ازميراث مستند، درفهرستاين آثار قرارمىگيرد. دراطلاعيه منتشر شده ازسوى يونسكو تاكيد شده است كه اسناد ومدارك مورد نظربه صورت الكترونيك نيز قابل ارائه به يونسكو خواهد بود.
اسناد ومدارك انتخاب شده ،پس از ارزيابى وتصويب دركميسيون ويژه حافظهجهانى به عنوان آثار منتخب سال ۲۰۱۱ اعلام خواهد شد.
دفتر اطلاع رسانى وانفورماتيك يونسكو به منظور ْآگاهى كشورهاى عضو براىشركت دربرنامه فهرست خاطرات جهانى، شرايط ومعيارهاى مورد را درارزيابى وسنجش ارزش فرهنگى آثار مكتوب مورد نظر درفهرست خاطرات جهانى اعلام كردهاست.
اين معيارها به هفت ويژگى مشخص اشاره دارد وهراثر مستند و مكتوب كه ازسوى كشورهاى داوطلب پيشهاد مىشود، متناسب با اين معيارها ازسوى كارشناسانمربوطه ارزيابى وبررسى قرار مىگيرد. معيارهاى اعلام شده به منظور بررسىآثار واسناد مكتوب براى ثبت درفهرست خاطرات جهانى به اين شرح است:
- آثارى كه داراى نفوذ و تاثير فرهنگى جدى وماندگار درسطح جهانى بوده ومرز فرهننگهاى ملى را درنورديده و كاركرد بين المللى يافته باشند.
-آثارى كه نقش مهمى درشكل گيرى روشها يا ايجاد تغييرات با اهميت درامورجهانى داشته باشند.
-آثارى كه سهم برجسته اى در درك بشر از جهان به ويژه در يك مقطع مهم وتعيين كننده تاريخى داشته باشند.
-آثارى كه در بردارنده اطلاعات مهم درباره يك مكان ويژه باشند وآن مكان،داراى نقش قاطعى درزمينه رشد، توسعه، تاريخ و فرهنگ جهان بوده است.
-اسناد ومدارك مرتبط بارندگى، آثار، جمعيتها ويا شخصيتهاى بنام كهسهم برجسته اى درفرهنگ وتاريخ بشرى داشته اند.
- آثارى كه واجد اطلاعات ارزشمند درباره موضوعى مهم يا حادثه اى بزرگ درتاريخ و فرهنگ جهان باشند.
-آثار و اسنادى كه مشخصا نمونه بارز يك شكل يا سبك ويژه در حيات، فرهنگ ونگرش بشرى باشند كه از محدوده مرزهاى ملى در گذشته و جنبه جهانى و بينالمللى يافته باشند.
دراين اطلاعيه تاكيد شده است علاوه بر اين هفت معيار اصلى، توجه به دو نكتهجانبى نيز در بررسى آثار معرفى شده مورد توجه است اين دو نكته مربوط بهبرخى از آثار مستند و مكتوبى است كه اگرچه به تنهايى ارزش حهانى ويژه اىندارند اما در صورت ثبت در مجموعه گنحينه خاطرات جهانى سبب غنا و يا تكميلاين مجموعه خواهند شد.
همچنين آثارى كه واجد درجه بالايى از جامعيت و تماميت بوده و درنوع خوداثرى يگانه و منحصر به فرد در جهان محسوب مى شوند، مى توانند از سوىكشورهاى مربوطه به اين دبيرخانه معرفى شوند.
ارزيابى و بررسى اسناد و آثار معرفى شده از سوى كشورهاى مختلف توسطكارشناسان هيات داورى انجام مى شود. نظر و توصيه اعضاى كميته ثبت نام آثار وكميته مشاوران بين المللى (IAC) براى تصميم گيرى نهايى به هيات رئيسهعمومى تسليم مى شود.
مطابق برنامه ريزىهاى صورت گرفته نه تنها دولت ها بلكه موسسات ملى- منطقهاى، NGها، كميسيونهاى تخصصى بين المللى ويا هياتهاى تخصصى درسطح ملى ومنطقه اى مىتوانند نسبت به معرفى آثار مكتوب مورد نظر براى شركت دربرنامه بين المللى خاطرات جهانى اقدام كنند.
درعين حال امكان فعاليت وعمليات مشترك در سطح منطقه اى وبا شركت چندكشور نيز درمعرفى آثار و اسناد جهانى، وجود دارد. دراين زمينه نسبت بهبازسازى حافظه جهانى درمواردى كه آثار يا گنجينه هاى موزد نظر جابجا ويا دركشورهاى مختلف پراكنده شده اند ، توجه وهمكارىهاى لازم از سوى يونسكوانجام خواهد شد.
دفتر حافظه جهانى يونسكو كه با هدف ثبت ونگهدارى آثار و اسناد مكتوب تشكيلشده است، ازسال ۱۹۹۲ تاكنون از ميان آثار واسناد و گنجينه هاى مكتوب درآرشيو و كتابخانه هاى جهان، آثارى را كه واجد ارزشهاى بين المللى هستند بهعنوان گنجينه خاطرات جهانى به ثبت رسانده است. هدف از تشكيل اين دبيرخانهنه تنها نگهدارى دقيق از اين اسناد و يادگارهاى جهانى، بلكه توجه و احترامبه تنوع جمعيتى، زبانها وفرهنگها است. همچنين نگهدارى از اين اسناد دربرابر خطر فرسودگى وفراموشى و اقدام در راستاى انتشار ومعرفى بيشتر اينقبيل آثار فرهنگى درسطح جهان از ديگر اهداف مورد نظر در اجراى اين برنامهبين المللى است.
ازسال ۱۹۹۱ تاكنون كشورهاى مختلفى دراين برنامه شركت كرده وبه معرفىآثار پرداختهاند كه ازجمله آنها نام چند كشور عربى نيز جلب نظر مى كندكشورهايى چون عربستان سعودى با معرفى قديمى ترين نسخه و دستنوشته قرآن بهخط كوفى درسال ۲۰۰۳ ، كشور مصر با معرفى اسناد وخاطرا ت مربوط به كانالسوئز درسال ۱۹۹۳ وهمچنين اسناد و مدارك مربوط يه سلاطين و شاهزادگان اينكشور در سال ۲۰۰۵، ستون سنگى يادبود نحرالكلب نصب شده در لبنان براى سال۲۰۰۵و همچنين الفباى فنيقى از همين كشور كه در سال ۲۰۰۵ به اين دبيرخانهمعرفى شده است. كشور هند نيز مجموعه اى از آثار و نسخ عربى وفارسى درهندوستان و آسياى مركزى در دوره معول ونقاشى، مينياتورها ومكاتب نقاشىايرانى را براى سال ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵ به دبيرخانه حافظه جهانى يونسكو معرفى كردهاست. كشورآذربايجان نيز درسال ۲۰۰۵ميلاديبه معرفى مجلات و روزنامه هاىقديمى درتاريخ اين كشور اقدام كرده است.
ايران پس از ۱۴ سال تاخير در اين زمينه، در سال ۸۴ نخستين بار با انتخابسازمان اسناد و كتابخانه ملى ايران به عنوان دبيرخانه كميته ملى ميراثمكتوب، رسما از۲۵بهمن ماه كار بررسى و انتخاب اثر برگزيده ايرانى براىثبت در فهرست حافظه جهانى را آغاز كرد.
كميته حافظه جهانى ايران از زمان تشكيل تا سال ۸۷توانست دو اثر را در اينكميته به ثبت برساند. اعضاى كميته يك بار در ماه تشكيل جلسه مى دهند و پساز بررسى كميته هاى تخصصى در خصوص انتخاب اثر تصميم مى گيرند.
اين كميته با مراكز و نهادهايى كه احتمالااسناد با ارزشى را دراختياردارند به شيوه هاى گوناگون تماس مى گيرد و پس از بررسى هاى اوليه تيمكارشناسى براى بررسى دقيق تر اثر به محل مربوطه فرستاده مى شوند. در نهايتاثر انتخاب شده درجلسه كارشناسان اين كميته به تاييد نهايى مى رسد.
"چون لى هان"، رييس دفتر منطقه اى يونسكو در تهران كه درسال ۸۷ به مناسبتبرگزارى كارگاه آموزشى حافظه جهانى به ايران سفر كرده بود، با بيان اينكهايران آگاهى ويژه اى نسبت به ثبت آثار ميراث معنوى و غيرملموس دارد،افزود:« من از شاهنامه بايسنقرى كه هم اكنون در حافظه جهانى به ثبت رسيدهاست، ديدن كردم. اين اثر ازنظر لطافت و زيبايى بى نظير است. ايران به عنوانيكى از منابع فرهنگى در سطح جهان مطرح است و از اين جهت وظيفه ماست كهبراى حفظ اين آثار فرهنگى و اجتماعى تلاش كنيم.»
رييس دفتر منطقه اى يونسكو درتهران افزود:« ايران داراى شخصيتهاى برجستهاى مثل مولانا، ابن سينا و فردوسى است كه آثارى بزرگتر ازخودشان خلق كردهاند وحفظ از اين آثار نه فقط وظيفه كميته ملى، بلكه وظيفه تمامى ماست.»
"جويى اسپرينگر" كارشناس ارشد برنامه حافظه جهانى يونسكو نيز دراين نشستعنوان كرد:« كميته ملى حافظه جهانى درايران كمتر از ۳ سال است كه تشكيلشده، اما دراين مدت بسيار فعال عمل كرده است. كميته جهانى يونسكو نيز كهاز سال ۱۹۹۲ تشكيل شده است، با وجود قدمت كوتاهى كه نسبت به كميته ميراثفرهنگى يونسكو دارد، تاكنون بيش از ۱۴۰ اثر را به ثبت رسانده است.»
وى ادامه داد:« اين آثار درزمينه هاى مختلفى هستند كه قديمى ترين آنهامربوط به هزاره سوم قبل از ميلاد است. علاوه بر تصوير، نقاشى و خطوطنوشتارى آثارى همچون سنگ نوشته درميان اين آثار به چشم مىخورد. البتهبراى ما رسانه حامل چندان مورد توجه نيست، بلكه مفاهيمى كه انتقال داده مىشود، متمركز هستيم.»
با توجه به تلاشهاى گسترده ايران در زمينه ثبت ونگاهدارى از آثار ومفاخرمرتبط با حافظه جهانى، دو نشان فرهنگى سازمان يونسكو نيزبه دو اثر " شاهنامه بايسنقرى" و "وقفنامه ربع رشيدى" اهدا شده است.%
جشنهای نوروزی را اقوام مختلف به گونهای متنوع ومتفاوت در ايران برگزارمیکنند. دربارهی ابعاد جهانی وتنوع محلی نوروز در داخل ایران، پای صحبتدکتر ضیاء صدرالاشرافی پژوهشگر ایرانی نشستیم.
دویچهوله: آقای دکتر ضیا صدرالاشرافی شما درباره مراسم نوروزی و پیدایش نوروز مقالات زیادی نوشتهاید. در ایران اقوام مختلفی زندگی میکنند، آیا شما در مراسم نوروزی هم این تنوع و "گوناگونی" را مشاهده میکنید؟
دکتر ضیاء صدرالاشرافی: بنظر من اگر روی این مبحث تحقیق انجام بگیرد شاید چندین رسالهی دکترا شود. تنوع مراسم نوروزی نخست باید ثبت شود. وبعد از روی این انواع تقویمهای مختلف، اسمهای گوناگون و مراسم مختلفی که وجود دارد، نشانهگر هم تنوعات مختلف این میشود و هم بخشی از رازهای این را میتواند در طول تاریخ بیان کند.
یک مثالی برایتان میزنم در آذربایجان درچهارشنبه سوری بجای پریدن از روی آتش در روستاهایی که در پشت بامها باید روشن کنند، بجای آتش از روی آب میپرند. بنابراین درستش این است که این اطلاعات جمع آوری شود و بصورت مقایسهای باهم دربیاد وبه شکل علمی این مراسم را ثبت کرد واین تنوعها را دریافت وبه آنها احترام گذاشت.
شما تابحال دربارهی مراسم نوروزی تحقیق کردهاید ومقالاتی نوشتهاید، آیا بهنظر شما در ایران مراسم نوروزی در میان اقوام ساکن کشور به شکلهای مختلف برگزار میشوند، یعنی تفاوتهائی باهم دارند و یا اینکه فقط میتوان از "یک نوروز و یک مراسم" صحبت کرد؟
از "یک نوروز" صحبت کردن غیرممکن است. یعنی اختلاف جغرافیائی، زمان، طول زمان واختلاف سلیقههای مردمان مختلفی که در ایران زندگی میکنند، هست. این مردمان مثل این میماند که وسط دو دریا پلی زده باشند که همه آمدند و در آن ساکن شدند. ما بایستی به آن به عنوان تنوع و زیبائی بنگریم.
طبیعتا مراسم کردها با آذربایجان متفاوت است. حتی در خود آذربایجان هم تنوع وجود دارد و با فارسها متفاوت مراسم گرفته میشود.
مثلا فارسها عمونوروز وحاجیفیروز دارند و ما اصلا به آن احساسی نداریم و آن را هم درک نمیکنیم. واین گونه مراسم باعث تعجب هم میشود، ولی مراسمی هست که برای مردمانش محترم هست و برای کسانیکه تسامح و مدارا داشته باشند هم بسیار زیباست.
بنظر من همین بحث در میان لرها هم هست مراسم آنها هم فرق میکند، بلوچها و ترکمنها هم همینطور هست. این با آداب و رسوم محلی، مذهبی، اعتقادی و حوادث تاریخی شان آمیخته است. حتما باید از محققین بخصوص از دانشجویان بایستی خواست آن را جمع آوری و ثبت کنند.
نوروز درسازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده است. معنای آن چیست، آیا شما میتوانید درمورد آن توضیح دهید؟
معنایش این هست که از امکانات سازمان ملل بگونهای که دیگران استفاده میکنند ما هم استفاده بکنیم. این را میتوان در سازمان ملل هم تبدیل به یک جشنی کرد.
ایرانیان کشورهای مختلف که با قوانین آنجا کار میکنند به عنوان جشن ملی میتوانند تقاضا کنند، روز تعطیل داشته باشند و یا حداقل برای ایرانیها ارفاقی قائل شوند. یا ترکهایی که در آنجا نوروز را جشن میگیرند.
مثلا دولت کانادا برای آتش بازی در چهارشنبه سوری کمک کرد و اجازه داد، در حالیکه اگر نوروز در کاناد رسمی نشده بود، این امکان فراهم نمیشد.%
مجمع عمومى سازمان ملل روز بين المللى «نوروز» را به رسميت شناخت
به مجمع عمومي سازمان ملل، قطعنامه را کشورهاى
ايران، جمهورى آذربايجان، افغانستان، تاجيكستان،
تركيه، تركمنستان، قزاقستان و قرقيزستان ارايه دادند
مجمع عمومى سازمان ملل متحد در نشست عصر سه شنبه خود تصويب كرد كه روز ۲۱ مارس، اول نوروز، به عنوان «روز بين المللى نوروز» نامگذارى شود. در قطعنامه روز بين المللى نوروز اشاره شده كه ۲۱ مارس (اول فروردين) همزمان با آغاز فصل بهار، توسط بيش از ۳۰۰ ميليون نفر از مردم جهان به عنوان نخستين روز سال جديد (خورشيدى) جشن گرفته مى شود. اين قطعنامه مى افزايد: جشن آغاز نوروز كه ريشه ايرانى دارد بيش از سه هزارسال است كه در مناطق بالكان، حاشيه درياى سياه، قفقاز، آسياى مركزى، خاورميانه وساير مناطق گرامى داشته مى شود. مجمع عمومى سازمان ملل ازاعضاى خود خواسته است تا با جشن گرفتن اين روز، تاريخ وسنتهاى آن را با چشم انداز گسترش هويت نوروز درميان جامعه بين المللى، مورد مطالعه قرار دهند. اين مجمع همچنين خواستار برنامه ريزى سالانه براى پاسداشت اين روز توسط اعضاى سازمان ملل شده است. پس از تصويب سند نامگذارى روز بين المللى نوروز در مجمع عمومى سازمان ملل، معاون نمايندگی ايران در سازمان ملل درسخنانى از جلال الدين مولوى، شاعر ايرانى، نقل و قول كرد كه آغاز سال نو را به عنوان «تحول در زمين و جان ها» معرفى كرده است. اسحق آل حبيب گفت: «بزرگداشت نوروز در واقع تجسم يكى از اهداف متعالى سازمان ملل يعنى تقويت صلح جهانى از طريق احترام به فرهنگ هاى ملى، ميراث فرهنگى جهانى و تنوع فرهنگى است.» سند قرار گرفتن نوروز در فهرست ميراث بين المللى سازمان علمى، فرهنگى و آموزشى سازمان ملل، يونسكو، روز ۳۰ سپتامبر سال ۲۰۰۹ به تصويب رسيده بود. در اين سند اشاره شده كه جشن نوروز يادآور آن است كه زندگى در پيوند با طبيعت تعريف مى شود و بيانگر پيوند ناگسستنى ميان كار سازنده با چرخه هاى طبيعى تجديد پذير و همچنين نشان دهنده اشتياق و نگرش احترام برانگيز نسبت به ريشه هاى طبيعى زندگى است. دراين قطعنامه كه توسط نمايندگىهاى ايران، جمهورى آذربايجان، افغانستان، تاجيكستان، تركيه، تركمنستان، قزاقستان و قرقيزستان به مجمع عمومى سازمان ملل ارايه شده بود از نوروز به عنوان جشنى ياد شده كه براى بشريت عناصر مهمى دربر دارد و گفت و گوى بين فرهنگى و درك متقابل را تقويت مى كند. قطعنامه روزبين المللى نوروز در ۱۷ بند مقدماتى و پنج بند اجرايى تنظيم شده است ودرآن علاوه بر شناسايى روز ۲۱ مارس (اول فروردين) به عنوان روز بين المللى نوروز از كشورها خواسته شده تا در باره اين جشن وسازماندهى مراسمى در بزرگداشت نوروز اقدام كنند. همچنين از كشورهايى كه نوروز را گرامى مى دارند خواسته شده تا براى پژوهش پيرامون تاريخ و سنتهاى نوروزى با هدف انتشار آگاهى در مورد ميراث نوروز در ميان جامعه بين المللى تلاش كنند. %
وزیر آموزش و پرورش گفت: در جلسه شورای عالی آموزش و پرورش با حضور احمدی نژاد تبدیل آموزش و پرورش کشور به دو دوره ۶ ساله ابتدایی و ۶ ساله دوم وحذف دوره راهنمایی ازنظام آموزشی به تصویب رسید.
به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا»، حمیدرضا حاجیبابایی درمراسم بزرگداشت روز ملی پژوهش که عصر امروز درسالن حجاب مرکز آفرینشهای فرهنگی و هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزارشد، اظهار داشت: صبح امروز درجلسه شورای عالی آموزش و پرورش با حضور رئیس جمهور تبدیل آموزش و پرورش کشور به دو دوره ۶ ساله ابتدایی و ۶ ساله دوم و حذف دوره راهنمایی از نظام آموزشی به تصویب رسید؛ توجه به مناطق محروم وچند زبانه برای ایجاد عدالت آموزشی نیز یکی دیگر از مصوبات امروز شورای عالی آموزش و پرورش بود.
وی ادامه داد: ۷۰ درصد دانشآموزان درسراسر کشور دو زبانه بوده و پس از ورود به کلاس اول و گذراندن یک سال تحصیلی هنوز زبان مادری آنها به فارسی تبدیل نشده است؛ اینگونه دانشآموزان چگونه میتوانند با دانشآموزانی که در تهران تحصیل میکنند رقابت کنند.
حاجیبابایی اظهارداشت: دانشآموزی که درکلاس اول با این افت تحصیلی مواجه شود تا آخر نیز نمیتواند موفق باشد.%
ترکمن ایلیم: به گزارش خبرگزاریها از ایران احمدی نژاد مصوبه تدریس زبانهای اقلیتهای ملی را برای اجراء به وزارت علوم ابلاغ کرد. بر اساس ماده واحده اين مصوبه كه بيستم تيرماه با شماره 2950/88/دش به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري ابلاغ شده است، در اجراي اصل پانزدهم قانون اساسي و به منظور صيانت از اجزاء ارزشمند فرهنگ و تمدن ايران اسلامي و تقويت بنيانهاي مقوّم اين فرهنگ به وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه آزاد اسلامي اجازه داده ميشود كه دو واحد درسي زبان و ادبيات مربوط به زبانها و گويشهاي بومي و محلي كشور مانند آذري، كردي، بلوچي و تركمن در دانشگاههاي مركز استانهاي ذيربط به صورت اختياري ارائه و تدريس شود.
طبق تبصره يك مصوبه ابلاغي تهيه متون و تربيت مدرسان موردنياز طبق برنامهاي خواهدبود كه به تصويب كميته فرهنگ و تمدن ايران و اسلام شوراي عالي انقلاب فرهنگي ميرسد.
همچنين بر اساس تبصره ی 2 اين مصوبه تشخيص زبانها و گويشهاي مشمول اين ماده واحده، برعهده فرهنگستان زبان و ادبيات فارسي خواهد بود.
26 تیر 1388
شورای عالی انقلاب فرهنگی ماده تدریس ۲واحد درسی زبان و ادبیات مربوط به زبانهای اقوام در دانشگاهها را تصویب کرد. از چهار زبان آذری، كردی، بلوچی و تركمنی نام برده میشود که در دانشگاهها میتوان بشکل اختیاری انتخاب کرد.
در آستانهی انتخابات ریاست جمهوری، آیتالله مهدوی کنی و نیز میرحسین موسوی نامزد ریاست جمهوری وعده دادند که به زبان مادری اقوام در کشور تدریس خواهد شد. میرحسین موسوی علاوه بر پوشیدن لباس ترکمنها، تلاش میکند به زبان ترکی آذری سخن گوید. در این میان شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست احمدی نژاد، حتی مصوبهی تدریس زبانهای مختلف اقوام را تصویب کرد.
این اقدام از سوی جامعهی فرهنگی کشور، بویژه فرهنگدوستان اقوام مورد استقبال قرار گرفت. ولی منتقدین با اشاره به اجرا نشدن مواد ۱۵ و ۱۹قانون اساسی مربوط به زبان و ادبیات اقوام، درخصوص اجرای مصوبهی شورای عالی انقلاب فرهنگی تردید نشان میدهند وآنرا بخشی از تبلیغات انتخاباتی ارزیابی میکنند که بر روی کاغذ باقی خواهد ماند.
میزگرد پیرامون تدریس زبان اقوام
دویچه وله پیرامون مصوبهی شورای عالی انقلاب فرهنگی، با خانم دکترامیلیا نرسسیانس محقق و مدیر گروه انسان شناسی دانشکدهی علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دکتر آرازمحمد سارلی ، ناشر و استاد دانشگاه و رییس کانون صنفی نویسندگان استان گلستان، دکتر احمد امید یزدانی مولف فرهنگ جامع آلمانی- آذربایجانی و مسئول "آکادمسینهای آلمان- آذربایجان" صحبت کرد و نظر آنها را پیرامون مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی پرسید.
دکتر امیلیا نرسسیانس: من خیلی خوشحالم از این خبر و این نشان دهندهی گام بسیار مثبتی است در مورد اینکه به گنجینه و سرمایهی زبانی خودمان بیشتر اشاره بکنیم. زبانها سرمایهی ملی یک مملکت هستند و چه بهتر که این سرمایهها تدریس شوند و بانی آن هم همین آموزش عالی باشد.
دکتر آرازمحمد سارلیدکتر آرازمحمد سارلی: ما نیز خوشحال هستیم که بالاخره یکی از مواد قانون اساسی، یعنی اصل ۱۵قانون اساسی که تصریح شده، در کنار زبان فارسی، زبان های قومی تدریس بشود، به مرحلهی عمل نزدیکتر میشود. من این را به همهی اقوام ایرانی تبریک میگویم اعم از ترکمن، کرد، بلوچ، ترک و سایر قومیتهایی که در ایران وجود دارند.
دکتر احمد امید یزدانی: این یک قدم بسیار کوچکی است. زبان را باید کودکان از دبستانها یاد بگیرند. از کلاس اول دبستان یاد بگیرند که آشنایی کامل با زبان مادری خودشان داشته باشند، هم از لحاظ دستور زبان و هم از لحاظ احساسی کودکان به زبان مادری خود علاقه پیدا بکنند و بتوانند هنگامی که بزرگ شدند به زبان مادری خود تسلط داشته باشند. به عقیدهی من گذاشتن چند واحد در دانشگاهها تاثیر زیادی نخواهد داشت.
دویچه وله: آیا مصوبهی شورای عالی انقلاب ایران پیرامون تدریس زبان اقوام پشتوانهی اجرایی دارد و اینکه در کشور برای عملی شدن تدریس زبانهای اقوام کادر و افراد متخصص واجد شرایط وجود دارند؟
نرسسیانس: اگر زبانها بطور رسمی تدریس نشوند، بصورت غیر رسمی در میان اقوام تدریس میشوند. در میان اقوام کسانی هستند که پیگیر زبان و ادبیاتشان هستند. حال ممکن است که این کار به صورت آکادمیک و کلاسهای رسمی انجام نگیرد ولی آنها میتوانند خودشان آن را انجام دهند. من فکر میکنم اگر این افراد کمی تعلیم هم داده شوند، میتوانند استادان بسیار خوبی باشند برای تعلیم این زبانها. در سازمان آموزش عالی انقلاب فرهنگی، برای سازوکار آن اندیشیده شده است و در واقع بصورت یکی از لانگویچ پلانینگها Languge planning است و بنظر من هم عملی است و هم دورنمای بسیار مثبتی میتواند داشته باشد.
سارلی: من به همراه سایر همکارانم در دانشگاه یعنی در مراکز دانشگاهی استان گلستان و سایر دانشگاهها مثلا در دانشگاه تهران دوستانی داریم که زبانشناس هستند و زبان فارسی تدریس میکنند و صاحب دکترای زبان ترکی هستند یا در ترکمنستان زبان ترکمنی را آموزش دیدهاند. اینها کسانی هستند که فی الواقع در رابطه با زبان ترکمنی سابقهی فعالیت دارند و تالیفات و مقالات دارند. من شخصا آمادگی دارم که دو واحد زبان ترکمنی را برای تدوین به همراه دوستان دانشگاهیام عاجلا اقدام بکنم و آماده بکنم تا حالت تنفیذ و اجرا به خود بگیرد. درست است که این مصوبه از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلان شده، اما مهم این است که در مراکز استانها بصورت عملی کاربرد پیدا بکند، یعنی این دو واحد تدریس بشود و دانشجو این دو واحد را انتخاب کند. بنظرمن اصل و مهم همین مسئله است. روسای دانشگاه مثل دانشگاه گلستان میتوانند هیاتی ترکیبی از زبانشناسان ترکمن را تعیین کنند و تا مهرماه کتابی تدوین و ارایه بشود به وزارت علوم و تصویب شود و از مهرماه قابلیت اجرایی پیدا بکند.
دکتر احمد امید یزدانییزدانی: در آذربایجان ما به اندازهی کافی کادرهای تعلیم و تربیت به زبان مادری ترکی آذری داریم. اینها میتوانند کلاسهای ابتدایی را دایر و تدریس کنند. علاوه بر آن میتوان از کتاب های آموزش زبان ترکی آذری جمهوری آذربایجان هم استفاده کرد.
دویچه وله : شورای عالی انقلاب فرهنگی تدریس زبان اقوام را در آستانهی انتخابات ریاست جمهوری تصویب کرده. آیا این اقدام تحت تاثیر انتخابات انجام گرفته؟
نرسسیانس: من کاری به انتخابات ریاست جمهوری ندارم، ولی به خودی خود این یک کار مثبت است و چنین مسئلهای هیچوقت در تاریخ ایران نبوده. حداقل آن تابوی مربوط به زبانهای اقوام شکسته شده. اگر ما دربارهی ایران صحبت میکنیم، ایران بدون در نظر گرفتن اقوام معنا پیدا نمیکند. من فکر میکنم قاعدتا چون در قانون اساسی زمینهی آن وجود داشت و عملی نمیشد حالا شرایطی پیش آمده تا جامهی عمل بپوشد.
یزدانی: به عقیدهی من اینها قول و قرارهای قبل از انتخابات ریاست جمهوری است. ما در اروپا نیز شاهد چنین وعدهها و قول و قرارها هستیم. پیش از انتخابات این کاندیداهای احزاب مختلف قول و قرار میدهند که پس از انتخاب شدن فراموش میکنند یا از بین میروند. اینها هم قول و قرارهایی است که در قانون اساسی هست و تابحال اجرا نشده و اجرا هم نخواهد شد. من آدم خوشبینی هستم ولی بنظر من اینها نمیتوانند آزادی زبانی و فرهنگی را به این ملتها بدهند.
سارلی: فکر میکنم یک گام بسیار بزرگی است که شورای عالی انقلاب فرهنگی برداشته گرچه من فکر میکنم که خیلی زودتر از اینها باید اقداماتی انجام میگرفت و تسهیلاتی ایجاد میشد، تا زمینهی تدریس زبان اقوام فراهم میشد. بنظر من تدریس زبان اقوام به همبستگی اقوام ایرانی کمک خواهد کرد.
دویچه وله: دانشجویان از واحدهای تدریس زبان اقوام چگونه استقبال خواهند کرد؟
نرسسیانس: حتما باعث خوشحالی اقوام متفاوت خواهد شد. من همین الان تصمیم گرفتم که اگر چنین واحدهایی در دانشگاه تشکیل گردد در این کلاس ها شرکت خواهم کرد. من آذری، ترکمن یا کرد نیستم ولی حداقل یک زمینهی تامل بین اقوام پیش میآید و این سبب دوستی و انسجام ملت خواهد بود.
یزدانی: به عقیدهی من جمهوری اسلامی ایران پیش از انتخابات قصد دارد خواستهای عادلانه ملیتها را به اصطلاح کمی آرامش بدهد. من تاکید میکنم اینها قدم های اساسی نیستند و اگر قرار است چنین قدم هایی برداشته شوند بایستی کودکان از اول دبستان به زبان مادری کتاب داشته باشند. سیستم تحصیلی ایران از پایین شروع شود نه از بالا یعنی از دانشگاهها.
سارلی: این دو واحد بصورت اختیاری اعلام شده و جزو واحدهای اجباری نیست و آنهم در رشتهی زبان و ادبیات فارسی، یعنی دانشجویان زبان و ادبیات فارسی ۲واحد اختیاری خواهند داشت که این دو واحد میتواند زبان ترکمنی باشد. من فکر میکنم دانشجویان ترکمن در استان گلستان ، که استان ما است استقبال خوبی خواهند کرد.
اولین سمینار زبان وادبیات ترکمنصحرا درپایتخت ترکیه
*- برگرفته از سایت "ایران تورکمن.ایر"
روز شنبه پنجم اردیبهشت (۲٥ آوریل) اولین سمینار زبان و ادبیات ترکمن صحرا توسط اتحادیه نویسندگان آوراسیا درسالن کنفرانس کتابخانه ملی آنکارا برگزار شد.
تونجل آجار رئیس کتابخانه ملی آنکارا درآغاز مراسم ضمن خوش آمد گویی به معرفی ترکمن صحرا به عنوان یکی از مناطق ناشناخته ترک پرداخت واطلاعاتی کلی درمورد جغرافیا و فرهنگ وزبان این منطقه ارائه کرد وگفت: ما علاقمند به شناخت بشتر ترکمنهای ایران هستیم واین سمینار دراین راستا برگزار می شود تا ازنظرات اساتید ومحققان استفاده کنیم.
حسین اؤزبای عضو هیأت مدیره اتحادیه نویسندگان آوراسیا نیز دراین نشست به به علاقمندی اتحادیه نویسندگان ترک به زوایای ناشناخته ادبیات ترکی اشاره کرد و گفت: بی شک در دنیای ترک، ترکمنصحرا منطقه ای است که کمتر کسی بدان پرداخته وبسیار کم روی آن صحبت شده است وامیدواریم که این گام آغازی باشد برای تلاشهای جدی تر.
سپس عضو هیئت مدیره اتحادیه نویسندگان آوراسیا جایگاه را به سخنرانان اصلی سمینار، پروفسوردکتر شوکری حالوق آکالین و دکتر بردی ساریف ودکتر عبدالرحمن دیه جی سپرد.
پروفسور دکتر حالوک شوکری آکالین رئیس فرهنگستان زبان ترکیه که ریاست جلسه را به عهده داشت اولین سخنران سمینار بود. وی گفت: بنده پیش ازاین یک بار به ترکمن صحرا سفر کرده ودرسمینار زبان و ادبیات ترکی – ترکمنی شرکت کرده بودم اما هیچ وقت فرصت نشده بود که درانظار عموم روی آن صحبت کنم وحال این فرصت را مغتنم می شمارم.
وی با استفاده از اسلاید به نمایش تصاویری پرداخت که ترکمنصحرا وطبیعت زیبای آن وزن و مرد ترکمن با پوشش محلی و نحوه غذا خوردن آنها وآثار باستانی چون گنبد قابوس و آرامگاه مختومقلی و دشت و صحرا و چوپان و دهقان ترکمن را نشان می داد.
رئیس فرهنگستان زبان ترکی با تاکید به این که 40% جمعیت ایران را ترکها تشکیل می دهند گفت: ترکمنها بعداز آذریها دومین گروه جمعیتی ترکها درایران هستند.
وی اضافه کرد: شما درایران یک ترکمن را به راحتی می توانید از لباسهای رنگارنگ و گلدار دختران و زنانشان بشناسید و آنها را از میان سایر اقوام تشخیص دهید.
آکالین با اشاره به این که ساز ملی دوتار، فرش و اسب نقش مهمی در زندگی ترکمن های ترکمن صحرا دارد، گفت: من به تمام کشورهای ترک نشین سفر کرده ام اما درهیچ جای دنیای ترک ندیده ام که مردمانش مثل مردم ترکمن اصالت وفرهنگ خود را به خوبی حفظ کرده باشند. ترکمن صحرا واقعا اصیلترین دیار دنیای ترک است.
آکالین همراه با اسلایدها به نقل ضرب المثلهای ترکمنی پرداخت که مطابق با تصاویر انتخاب شده بودند واز سوی حاضرین مورد توجه قرار گرفتند.
سخنران بعدی دکتر بردی ساریف از ترکمنستان بود که تحقیقاتی روی زبان و ادبیات ترکمنستان وترکمن صحرا داشت. استاد مهمان دانشگاه آنکارا با پرداخت روی زبان ولهجه ترکمنهای ترکمنستان و ترکمن صحرا گفت: در زبان ترکمنهای ترکمنستان و ترکمن صحرا که صاحب ادبیات کلاسیک وتاریخ مشترکی هستند هیچ تفاوتی درحد عدم تفاهم وجود ندارد وهردو دارای زبان و ادبیات غنی ای هستند.
وی گفت: ما بسیار خوشحالیم که ترکمنهای ترکمن صحرا به خوبی توانسته اند از زبان خود صیانت کنند وبرای معرفی خود در سطح ایران و دنیای ترک تلاش می کنند.
ساریف اضافه کرد: درسالهای اخیر واژه هایی چون ترکمن وترکمنهای دنیا درکشورهای مختلف به وفور شنیده می شود که این نشان از شناخته شدن بیشتر ترکمنها درسطح دنیا دارد.
بردی ساریف دراین سمینار با استفاده از اسلاید ونوار کاست به پخش نمونه هایی ازصحبت پیرزنان ترکمن صحرایی پرداخت و به تجزیه و تحلیل لهجه و گویش و واژگان آنها پرداخت.
سپس دکترعبدالرحمن دیه جی از ترکمن صحرا به تشریح وتحلیل ادبیات معاصر ترکمن صحرا پرداخت واز شعرایی چون نوربردی جرجانی، ارازمحمد شاعری، قربانگلدی آهونبر، ستار سوقی، ناز محمد پقه، عید محمد اونق، عبدالقار صوفی راد، آنه محمد ساده و ... یاد کرد ودربحث روند داستان نویسی درترکمنصحرا ازنویسندگانی چون عبدالرحمن اونق ومسعود دیه جی وصالح پاک ویوسف قوجق و ... نام برد وبه معرفی آثاری از آنان پرداخت. وی گفت: پس از دهه دوم انقلاب اسلامی چهره های جدیدی درادبیات داستانی و شعر ترکمنصحرا ظهور کردند که تا پایان دهه سوم به عنوان نویسندگان و شاعرانی پر تجربه به خلق آثاری نو و قوی پرداختند.
مدیر مسئول هفته نامه صحرا درمورد شعرنو درترکمنصحرا گفت: شعرنو نیز درمیان ترکمنهای ایران جایگاه خوبی پیدا کرده است وبه جرئت می توان گفت که شعر نو ترکمنصحرا نسبت به شعر نو ترکمنستان که هنوز تحت تاثیر رئالیزم اجتماعی قرار دارد، جایگاه ارجح تری یافته است.
دیه جی درخاتمه سخنان خود به همراه «عمروم ایشیق آی» شاعره جوان ترک به قرائت دو شعر نو ازشاعران ترکمنصحرایی «حاجی مراد آق» و«غفور خوجه» همراه با ترجمه استانبولی پرداخت که به صورت دوصدایی اجراشد ومورداستقبال حضار قرار گرفت.%
